Friesland ondenkbaar zonder kerken
Geschreven door Vkb Datum: 15-3-2009
De kerken in Friesland vormen een uniek bindend element in de provincie. Ze bepalen al eeuwenlang de identiteit van dorpen en steden. Hun torens zijn beeldbepalend en vormen een vertrouwd beeld voor iedereen die de horizon aftast, want Friesland zonder kerken is ondenkbaar. Door de eeuwen heen is er aan kerkgebouwen altijd gebouwd en verbouwd. Elke kerk weerspiegelt, onder meer door prachtige orgels, oude grafmonumenten en kerkzilver, op unieke wijze de geschiedenis van het dorp, de bouwkunst en de religiebeleving.
De Stichting Alde Fryske Tsjerken, die in 1970 is opgericht, bezit thans 38 kerken en 2 klokkenstoelen, verspreid over de provincie. Ze onderhoudt en restaureert deze kerken en probeert ze een blijvende plaats (terug) te geven in de gemeenschap. Onder het motto “Behoud door gebruik” streeft de Stichting er naar dit belangrijke cultuurgoed een zinvolle bestemming te geven. Bij voorkeur in de culturele sector door middel van concerten, exposities, trouwlocatie, etc. Bovendien wordt documentatie over de historie en de bouwgeschiedenis verzameld en wordt voorlichting gegeven over bouwkundige en historische aspecten.
Het draagvlak rondom kerkgebouwen neemt echter af. Er komen steeds meer kerken leeg te staan en steeds meer kerken worden onvoldoende onderhouden, waardoor ze in verval raken. Gaan ze dezelfde weg als de kloosters en stinzen (historische adellijke woningen in Friesland), namelijk afbraak op termijn? Dat zou een onomkeerbaar verlies aan cultureel erfgoed betekenen. Bovendien kunnen de kerken — zeker in kleine dorpen — nog steeds een samenbindend element vormen. Daarom worden monumentale kerken, waarvoor binnen de locale gemeenschap onvoldoende draagvlak is, door de Stichting Alde Fryske Tsjerken overgenomen, aldus een folder van deze Stichting die vorig jaar verscheen.