Handboek voor sluiting en herbestemming van kerkgebouwen
Geschreven door Ben van der Schaaf Datum: 13-12-2011
In het decembernummer van “Kerkbeheer” schrijft dr. J.D. Th Wassenaar over het kortgeleden uitgekomen “Handboek voor sluiting en herbestemming van kerkgebouwen”. In de komende tien jaar zal naar schatting 25 procent van de kerkgebouwen van de Rooms-Katholieke Kerk en van de Protestantse Kerk in Nederland overbodig worden. Het gaat om ruim elfhonderd kerken. Die zullen ofwel gesloten worden ofwel een nieuwe bestemming krijgen. Degenen die daar beleidsmatig mee te maken hebben - dat zijn er dus velen - kunnen niet om het ‘Handboek voor sluiting en herbestemming van kerkgebouwen’, dat enkele maanden geleden onder de titel “Meer dan hout en steen“ is verschenen, heen. Fouten die in het verleden gemaakt zijn, kunnen dan voorkomen worden, schrijft dr. Wassenaar.
Het handboek bestaat uit drie delen. In het eerste, ‘Perspectieven’, schrijft hoogleraar Praktische Theologie Henk de Roest over ‘christelijke geloofsgemeenschappen en hun kerkgebouwen in een veranderend sociaal en cultureel landschap’. In het tweede deel, ‘Plaatsbepaling’, schrijft Jaap Broekhuizen, onder andere secretaris van de commissie kerkgebouwen van het Interkerkelijk Contact in Overheidszaken, over het gebouwenbeleid van de grote kerkgenootschappen en de regelgeving en praktijk van overheden.
In hetzelfde deel is een hoofdstuk getiteld ‘Van traditioneel gebruik tot herbestemming’ over ‘transformatie als kans voor kerk en samenleving’ opgenomen. Het is van de hand van Door Jelsma, zelfstandig adviseur en publicist en als vrijwilliger actief voor het behoud van kerkgebouwen. In het derde deel, ‘Procedures en Processen’, schrijven allerlei deskundigen over ‘Op weg naar een besluit’, ‘Het begin van het proces’, ‘Financiële aspecten van kerksluiting’, ‘Leiding en begeleiding, ‘Het proces na het besluit’ en ‘Afscheid nemen van een kerkgebouw’.
Kernwoord is: zorgvuldigheid. Niet alleen mensen die met sluiting of herbestemming van kerkgebouwen te maken hebben, kunnen er veel van opsteken. Iedereen die leiding moet geven aan kerkelijke reorganisaties, aldus dr. Wassenaar, voorzitter van de Commissie Orgelzaken van de VKB. Voor zijn volledige bespreking van het Handboek, zie “Kerkbeheer” van december.
“Meer dan hout en steen. Handboek voor sluiting en herbestemming van kerkgebouwen” is onder redactie van Harry Besseling, Henk de Roest en Peet Valster verschenen bij Boekencentrum Uitgevers, Zoetermeer (ISBN 9789023926313; 312 pagina’s.; prijs: € 24,50).
