Oudste orgel van Nederland onderzocht
Geschreven door Vkb Datum: 15-9-2008
Sinds kort staat het binnenwerk van het Nicolaï-orgel voor onderzoek opgesteld in het gebouw van de Rijksdienst voor Archeologie, Cultuurlandschap en Monumenten (RACM) in Lelystad. Het Nicolaï-orgel dateert uit 1479 en is daarmee het oudste kerkorgel van ons land. Het orgel werd gebouwd door orgelbouwer Peter Gerritsz voor de Utrechtse Nicolaïkerk. Het werd in de zestiende en zeventiende eeuw vergroot. Maar in 1886 moest het plaatsmaken voor een nieuw instrument. Het Rijksmuseum nam toen het oude orgel over en trad op als beheerder namens de Nederlandse staat, die eigenaar is.
Bij de ontruiming van het Rijksmuseum net voor het uitbreken van de Tweede wereldoorlog werd het orgel gedemonteerd en opgeslagen. In 1957 werd de orgelkas in bruikleen gegeven aan de Koorkerk in Middelburg. Dit werd gedaan in het kader van de wederopbouw van het abdijcomplex. In nauw overleg met de Stichting Peter Gerritsz-orgel en het Rijksmuseum zal er nu onderzoek worden verricht naar de mogelijkheid de orgelkas en het binnenwerk weer samen te voegen op de plek waarvoor het orgel vijf eeuwen geleden werd gebouwd: de Nicolaïkerk te Utrecht.
Het unieke orgel is nu in een speciale onderzoeksopstelling gratis voor het publiek te zien op een plaats waar voor kort slechts onderzoek werd verricht naar scheepsarcheologisch erfgoed: de vestiging van de RACM. Deze opstelling is de laatste fase van een onderzoek, waarbij zoveel mogelijk onderdelen van het orgel worden gepositioneerd conform de toestand in 1886, het moment van demontage.
De RACM verricht al vijftien jaar onderzoek naar dit beroemde orgel. In samenwerking met de Stichting Nederlandse Orgelmonografieën zal hierover in 2009 in deze serie monografieën een boek worden gepubliceerd, aldus een bericht in de Nieuwsbrief van de RACM.
Bij de ontruiming van het Rijksmuseum net voor het uitbreken van de Tweede wereldoorlog werd het orgel gedemonteerd en opgeslagen. In 1957 werd de orgelkas in bruikleen gegeven aan de Koorkerk in Middelburg. Dit werd gedaan in het kader van de wederopbouw van het abdijcomplex. In nauw overleg met de Stichting Peter Gerritsz-orgel en het Rijksmuseum zal er nu onderzoek worden verricht naar de mogelijkheid de orgelkas en het binnenwerk weer samen te voegen op de plek waarvoor het orgel vijf eeuwen geleden werd gebouwd: de Nicolaïkerk te Utrecht.
Het unieke orgel is nu in een speciale onderzoeksopstelling gratis voor het publiek te zien op een plaats waar voor kort slechts onderzoek werd verricht naar scheepsarcheologisch erfgoed: de vestiging van de RACM. Deze opstelling is de laatste fase van een onderzoek, waarbij zoveel mogelijk onderdelen van het orgel worden gepositioneerd conform de toestand in 1886, het moment van demontage.
De RACM verricht al vijftien jaar onderzoek naar dit beroemde orgel. In samenwerking met de Stichting Nederlandse Orgelmonografieën zal hierover in 2009 in deze serie monografieën een boek worden gepubliceerd, aldus een bericht in de Nieuwsbrief van de RACM.
