Restauratieplannen voor de Sint-Joriskerk te Amersfoort
Geschreven door Vkb Datum: 15-12-2008
Hoe groot Amersfoort ook wordt, de Hof met de Sint-Joriskerk zal altijd het middelpunt van de stad blijven. De kerk zelf behoort tot het meeste waardevolle erfgoed van de stad Amersfoort. Ondanks zorgvuldig onderhoud is incidenteel niet te ontkomen aan een grotere restauratie. Thans vragen drie onderdelen de aandacht: de monumentale houten kapconstructies, de gewelven en het zuidportaal.
Gotische vormen
Dat portaal vormt de monumentale toegang tot de Sint-Joriskerk vanaf de Hof. De gevels zijn rijk gedecoreerd in natuursteen en tonen een staalkaart aan gotische vormen. Spitsboogvensters met driepassen, visblaasmotieven en geprofileerde natuurstenen omlijstingen bepalen het beeld. Het portaal wordt geflankeerd door steunberen en is aan de bovenzijde afgedekt met een gebeeldhouwde balustrade en bekroond door pinakels. De eikenhouten kapconstructies dateren uit de 14e tot en met de 16e eeuw toen het kerkgebouw in fasen werd vergroot tot hallenkerk.
Op basis van een meerjarig onderhoudsplan worden jaarlijks herstelwerkzaamheden aan het omvangrijke kerkgebouw uitgevoerd. Echter, het gebouw wordt op dit moment bedreigd door een aantal bouwkundige gebreken. De historische eiken kapconstructies worden aangetast door de bonte knaagkever. Deze houtaantaster heeft een agressieve uitwerking waardoor kapverbindingen losraken en de samenhang en stabiliteit verloren dreigen te gaan. Herstel daarvan is dan ook dringend noodzakelijk
Op basis van een meerjarig onderhoudsplan worden jaarlijks herstelwerkzaamheden aan het omvangrijke kerkgebouw uitgevoerd. Echter, het gebouw wordt op dit moment bedreigd door een aantal bouwkundige gebreken. De historische eiken kapconstructies worden aangetast door de bonte knaagkever. Deze houtaantaster heeft een agressieve uitwerking waardoor kapverbindingen losraken en de samenhang en stabiliteit verloren dreigen te gaan. Herstel daarvan is dan ook dringend noodzakelijk
Restauratieplan
Het Amersfoortse bureau Van Hoogevest Architecten heeft een restauratieplan opgesteld voor alle onderdelen. Behalve het herstel en de behandeling van de houtconstructies moet ook de oorzaak van de aantasting zo goed mogelijk worden weggenomen. Bekend is dat de houtaantastende kevers en zwammen het best gedijen in warme en slecht geventileerde ruimten. Vandaar dat ook de ventilatie in de kappen wordt verbeterd. Door het teloorgaan van de stabiliteit in de kappen en de verbindingen met de trekbalken raken ook de onderliggende gemetselde gewelven ontzet. Een verontrustende scheurvorming is het gevolg. Het restauratieplan voorziet dan ook in herstel van de gemetselde gewelven en de gepleisterde afwerklaag. Een derde onderdeel vormt het herstel van het zuidportaal. Door de keuze van een verkeerde vervangende natuursteen bij restauratiewerkzaamheden in het verleden, is restauratie van de markante ingangspartij opnieuw nodig. Ook de leidbedekking van dit portaal moet worden vervangen.
Te weinig geld
De gemeente Amersfoort heeft het restant van de beschikbare rijkssubsidies voor de restauratie van monumenten gereserveerd voor de Sint-Joriskerk. Dit is echter ontoereikend voor de totale restauratie. Alleen de meest urgente onderdelen van de kap kunnen worden gerestaureerd op basis van deze subsidiebijdragen en de beschikbare aanvullende middelen van het kerkbestuur en de Stichting Vrienden van de Sint-Joriskerk. Wil dit kerkgebouw dat zo bepalend is voor het stadsbeeld van Amersfoort, behouden blijven, dan is er nog heel wat inspanning nodig, aldus een publica-tie in het maandblad “Drieluik” van juli-augustus 2008 van de hervormde gemeente, de gereformeerde kerk en de evangelisch-lutherse gemeente van Amersfoort.
