Regiobijeenkomsten afdeling Utrecht
Geschreven door R.M. Belder Datum: 15-4-2009
Het bestuur van de afdeling Utrecht belegde in het afgelopen seizoen vier regiobijeenkomsten waarop kerkrentmeesters alle praktische zaken waar zij dagelijks tegen aan lopen, konden voorleggen. Er waren bijeenkomsten op 17 en 24 november 2008 in resp. Nieuwegein en Woerden, terwijl op 9 en 23 februari 2009 in resp. leersum en Soest de overige twee bijeenkomsten werden belegd. Totaal werden deze informatieavonden bezocht door circa 70 kerkrentmeesters.
Opnieuw de VKB komt bij u thuis
Werkterrein VKB
De voorzitter van het afdelingsbestuur, de heer W.G. roseboom, gaf een toelichting op het werkterrein van de VKB, namelijk:
• Belangenbehartiging en dienstverlening voor haar leden.
• Daarnaast is de VKB een kennisinstituut ten dienste van kerkrentmeesters en alle andere beheerders in de Kerk. De VKB beschikt daartoe over veel kennis en ervaring op het gebied van geldwerving, gebouwen en monumenten, beheer van begraafplaatsen, verzekeringen, enz.
De VKB weet wat er speelt in de Kerk en in de wereld daar omheen. Zij weet waaraan kerkelijke gemeenten behoefte hebben en zoekt daar betaalbare oplossingen voor. De gemeenten van de protestantse Kerk in Nederland die op een kleine uitzondering na, allemaal lid van de VKB zijn, kunnen van de volgende diensten gebruik maken:
• Maatwerk in verzekeringen. Ruim 6.000 verzekeringen voor wettelijke aansprakelijkheid, bestuurdersaansprakelijkheid, rechtsbijstand, ongevallen, fraude en beroving, vervanging van predikanten, zorg en inkomen onder op maat gemaakte polisvoorwaarden en tegen uiterst scherpe premies.
• Steun bij geldwerving. Al het materiaal voor de actie Kerkbalans (Nieuwe Stijl), eigen folders en brochures voor de gemeenten, op maat gemaakt advies voor de plaatselijke geldwerving.
• Adviezen voor beheerders over kerktorens, orgels en kerkverwarming, belastingwetgeving en beheer van kerkelijke begraafplaatsen.
• Publicaties: de Handleiding ten dienste van kerkrentmeesters, het maandblad “Kerkbeheer”, modellen voor plaatselijke regelingen, overeenkomsten en tarieven.
• Onderscheidingen voor vrijwilligers, draaginsignes, legplaquettes en speldjes bij jubilea bij kerkelijke medewerkers.
De voorzitter meldde voorts dat de aanwezige kennis door de vernieuwde website meer toegankelijk zal worden gemaakt voor de kerkrentmeester, die vaak overdag niet in de gelegenheid is het Centraal Bureau te bellen. Met name bij jonge kerkrentmeesters is dat het geval. Dan moet gedurende 24 uur per dag op gemakkelijke wijze informatie via de website kunnen worden ingewonnen. Dat betekent tevens een efficiencyslag die het Centraal Bureau moet maken, waarbij medewerkers steeds meer proactief bezig zullen zijn.
Tenslotte deelde de voorzitter mee dat de VKB op 25 april 2009 haar Congres hoopt te houden in “De reehorst” met als thema “Werk in de Kerk”. Naast een hoofdinleiding zal een vijftal workshops worden gegeven.
De voorzitter van het afdelingsbestuur, de heer W.G. roseboom, gaf een toelichting op het werkterrein van de VKB, namelijk:
• Belangenbehartiging en dienstverlening voor haar leden.
• Daarnaast is de VKB een kennisinstituut ten dienste van kerkrentmeesters en alle andere beheerders in de Kerk. De VKB beschikt daartoe over veel kennis en ervaring op het gebied van geldwerving, gebouwen en monumenten, beheer van begraafplaatsen, verzekeringen, enz.
De VKB weet wat er speelt in de Kerk en in de wereld daar omheen. Zij weet waaraan kerkelijke gemeenten behoefte hebben en zoekt daar betaalbare oplossingen voor. De gemeenten van de protestantse Kerk in Nederland die op een kleine uitzondering na, allemaal lid van de VKB zijn, kunnen van de volgende diensten gebruik maken:
• Maatwerk in verzekeringen. Ruim 6.000 verzekeringen voor wettelijke aansprakelijkheid, bestuurdersaansprakelijkheid, rechtsbijstand, ongevallen, fraude en beroving, vervanging van predikanten, zorg en inkomen onder op maat gemaakte polisvoorwaarden en tegen uiterst scherpe premies.
• Steun bij geldwerving. Al het materiaal voor de actie Kerkbalans (Nieuwe Stijl), eigen folders en brochures voor de gemeenten, op maat gemaakt advies voor de plaatselijke geldwerving.
• Adviezen voor beheerders over kerktorens, orgels en kerkverwarming, belastingwetgeving en beheer van kerkelijke begraafplaatsen.
• Publicaties: de Handleiding ten dienste van kerkrentmeesters, het maandblad “Kerkbeheer”, modellen voor plaatselijke regelingen, overeenkomsten en tarieven.
• Onderscheidingen voor vrijwilligers, draaginsignes, legplaquettes en speldjes bij jubilea bij kerkelijke medewerkers.
De voorzitter meldde voorts dat de aanwezige kennis door de vernieuwde website meer toegankelijk zal worden gemaakt voor de kerkrentmeester, die vaak overdag niet in de gelegenheid is het Centraal Bureau te bellen. Met name bij jonge kerkrentmeesters is dat het geval. Dan moet gedurende 24 uur per dag op gemakkelijke wijze informatie via de website kunnen worden ingewonnen. Dat betekent tevens een efficiencyslag die het Centraal Bureau moet maken, waarbij medewerkers steeds meer proactief bezig zullen zijn.
Tenslotte deelde de voorzitter mee dat de VKB op 25 april 2009 haar Congres hoopt te houden in “De reehorst” met als thema “Werk in de Kerk”. Naast een hoofdinleiding zal een vijftal workshops worden gegeven.
Betekenis SBKG Utrecht
Tijdens de eerste bijeenkomst op 17 november 2008 gaf de heer J. Morren, die tot voor kort voorzitter was van de Stichting Behoud Kerkelijke Gebouwen (SBKG) van Utrecht, een overzicht van het werk waarmee de SBKG zich bezig houdt. Op verzoek van het hoofdbestuur van de toenmalige Vereniging van Kerkvoogdijen is in 1995 begonnen. De bedoeling was de colleges van kerkvoogden bij te staan bij alle zaken die betrekking hebben op onderhoud en restauratie van de monumentale kerkgebouwen.
Hij is daarmee van start gegaan met de heer J.W.J. de Jong, architect, die secretaris van de stichting werd. al snel werd het werkgebied uitgebreid tot advisering bij pastorieën, wijziging van een liturgisch centrum en andere zaken. Er is nooit gekozen voor een professionele aanpak. Het bestuur bestaat uit een aantal actieve personen dat de handen uit de mouwen stak en dat in het belang van de plaatselijke gemeenten goed en goedkoop werk verrichtte. Nu, na 13 jaar, zijn er sinds kort zes nieuwe bestuurders aangetreden die het stokje van hun voorgangers hebben overgenomen, aldus de heer Morren, die er nog op wees dat er steeds een goede samenwerking is geweest tussen de Stichting en de toenmalige provinciale Kerkvoogdijcommissie en het huidige regionale College voor de Behandeling van Beheerszaken (rCBB).
Op de andere drie avonden deelde zijn opvolger, de heer p. de Klerk, mee dat met succes gewerkt wordt aan een taakverbreding van de SBKG. Het nieuwe bestuur bestaat uit 8 personen die over de vereiste know how en ervaring beschikken, te weten:
• G. de Klerk, voorzitter van het bestuur; hij heeft het grootste deel van zijn leven in de monumentenzorg gewerkt.
• J. Overeem, secretaris van de stichting, is werkzaam als hoofd calculatie bij een middelgroot bouwbedrijf.
• P.G. Doolaard, komend uit de gemeentelijke overheid en deskundige op het gebied van (brand-)beveiliging, zet zich binnen de stichting in op het gebied van regelgeving en subsidiebeleid voor monumenten. Hij volgt de jongste ontwikkelingen waaronder het project Modernisering Monumentenzorg.>br> • Th. A. van Mourik verdiept zich naast zijn taak als penningmeester van de stichting in de mogelijkheden om fondsen aan te schrijven voor het verkrijgen van financiële ondersteuning van door colleges van kerkrentmeesters te ontplooien activiteiten.
• E.L.C. Dijkstra is als monumentenwachter dagelijks bezig monumentale gebouwen te beoordelen op hun staat van onderhoud.
• M. Groenesteijn is zelfstandig architect van een architectenbureau in Baarn en heeft grote belangstelling voor kerkbouw en liturgie. Hij schreef hierover o.a. in het blad Eredienstwaardig en wil meedenken in vragen over herinrichting en nieuwbouw van het kerkgebouw.
• R. Krol is directeur van een projectontwikkelingsbedrijf en weet uit ervaring wat er komt kijken bij processen van afstoten en herbestemming, ook van kerken. Hij weet als actief kerklid hoe men denkt en waar problemen en emoties liggen.
• F. H. Veerman, bouwkundige en oud-directeur van een aannemingsbedrijf, heeft ruime ervaring met procedures die bij bouwen om de hoek komen kijken.
De heer De Klerk constateerde tot zijn voldoening dat de SBKG van Utrecht met deskundige vrijwilligers opereert, hetgeen betekent dat colleges van kerkrentmeesters tegen lage tarieven een gedegen advies kunnen kriijgen. per bezoek wordt, exclusief reiskosten, maar inclusief een schriftelijke rapportage, € 50 in rekening gebracht. De SBKG Utrecht is niet BTW-plichtig, dus wordt er geen BTW berekend. De SBKG van Utrecht werkt, behalve voor gemeenten van de protestantse Kerk in Nederland, ook voor o.a. de hersteld hervormde gemeenten en voor parochies van de Oud-Katholieke Kerk, zo besloot de heer De Klerk zijn uiteenzetting over het werk van de SBKG Utrecht. Hierna beantwoordde hij vragen op het gebied van gebouwen en monumenten.
Hij is daarmee van start gegaan met de heer J.W.J. de Jong, architect, die secretaris van de stichting werd. al snel werd het werkgebied uitgebreid tot advisering bij pastorieën, wijziging van een liturgisch centrum en andere zaken. Er is nooit gekozen voor een professionele aanpak. Het bestuur bestaat uit een aantal actieve personen dat de handen uit de mouwen stak en dat in het belang van de plaatselijke gemeenten goed en goedkoop werk verrichtte. Nu, na 13 jaar, zijn er sinds kort zes nieuwe bestuurders aangetreden die het stokje van hun voorgangers hebben overgenomen, aldus de heer Morren, die er nog op wees dat er steeds een goede samenwerking is geweest tussen de Stichting en de toenmalige provinciale Kerkvoogdijcommissie en het huidige regionale College voor de Behandeling van Beheerszaken (rCBB).
Op de andere drie avonden deelde zijn opvolger, de heer p. de Klerk, mee dat met succes gewerkt wordt aan een taakverbreding van de SBKG. Het nieuwe bestuur bestaat uit 8 personen die over de vereiste know how en ervaring beschikken, te weten:
• G. de Klerk, voorzitter van het bestuur; hij heeft het grootste deel van zijn leven in de monumentenzorg gewerkt.
• J. Overeem, secretaris van de stichting, is werkzaam als hoofd calculatie bij een middelgroot bouwbedrijf.
• P.G. Doolaard, komend uit de gemeentelijke overheid en deskundige op het gebied van (brand-)beveiliging, zet zich binnen de stichting in op het gebied van regelgeving en subsidiebeleid voor monumenten. Hij volgt de jongste ontwikkelingen waaronder het project Modernisering Monumentenzorg.>br> • Th. A. van Mourik verdiept zich naast zijn taak als penningmeester van de stichting in de mogelijkheden om fondsen aan te schrijven voor het verkrijgen van financiële ondersteuning van door colleges van kerkrentmeesters te ontplooien activiteiten.
• E.L.C. Dijkstra is als monumentenwachter dagelijks bezig monumentale gebouwen te beoordelen op hun staat van onderhoud.
• M. Groenesteijn is zelfstandig architect van een architectenbureau in Baarn en heeft grote belangstelling voor kerkbouw en liturgie. Hij schreef hierover o.a. in het blad Eredienstwaardig en wil meedenken in vragen over herinrichting en nieuwbouw van het kerkgebouw.
• R. Krol is directeur van een projectontwikkelingsbedrijf en weet uit ervaring wat er komt kijken bij processen van afstoten en herbestemming, ook van kerken. Hij weet als actief kerklid hoe men denkt en waar problemen en emoties liggen.
• F. H. Veerman, bouwkundige en oud-directeur van een aannemingsbedrijf, heeft ruime ervaring met procedures die bij bouwen om de hoek komen kijken.
De heer De Klerk constateerde tot zijn voldoening dat de SBKG van Utrecht met deskundige vrijwilligers opereert, hetgeen betekent dat colleges van kerkrentmeesters tegen lage tarieven een gedegen advies kunnen kriijgen. per bezoek wordt, exclusief reiskosten, maar inclusief een schriftelijke rapportage, € 50 in rekening gebracht. De SBKG Utrecht is niet BTW-plichtig, dus wordt er geen BTW berekend. De SBKG van Utrecht werkt, behalve voor gemeenten van de protestantse Kerk in Nederland, ook voor o.a. de hersteld hervormde gemeenten en voor parochies van de Oud-Katholieke Kerk, zo besloot de heer De Klerk zijn uiteenzetting over het werk van de SBKG Utrecht. Hierna beantwoordde hij vragen op het gebied van gebouwen en monumenten.
Overige zaken
— numeri
Na de pauze kwamen verschillende zaken aan de orde, waaronder het project van de landelijke ledenregistratie (Numeri) dat mislukt is. De voorzitter geeft de laatste stand van zaken weer die ook in de Nieuwsbrief van de Kerk vermeld is.
— Geldwerving
Verder worden vragen gesteld over de ervaringen met Kerkbalans Nieuwe Stijl. Het blijkt dat men goede resultaten kan bereiken, wanneer de folder of de brief een andere uitstraling krijgt. Het voeren van een doelgroepenbeleid, een onderdeel van “Verbreden en Verdiepen” is erg belangrijk. Tijdens de bijeenkomst in Soest werd de vraag gesteld of de kredietcrisis merkbaar was bij de omvang van de toezeggingen voor Kerkbalans 2009. Dat bleek bij geen gemeente het geval te zijn. De meeste gemeenten boekten een verhoging van 1 á 2 procent. De gemeenten die wat terug gingen, wijten dit aan ledenverlies.
— solidariteitskas, beleidsplan, begroting, jaarrekening en administratie
Verder werd opgemerkt dat de Solidariteitskas in het geheel geen interesse ondervindt van de doopleden. Dit is b.v. wel het geval waar het gaat om de waardering van het eigen kerkblad. Wanneer eens per jaar een accept-giro in het kerkblad wordt gevoegd, dan wordt er door doopleden grif voor gegeven. Voor het rapport van de Commissie Veerman bestaat minder waardering. De opdracht was een oplossing te zoeken voor de problematiek voor de kleine gemeenten, maar de Commissie doet een voorstel om de lasten van de gemeenten te verhogen door de bijdrage van de Solidariteitskas te gaan verdubbelen. Over de medewerking en betrokkenheid van gemeenteleden is er over het algemeen genomen geen reden tot klagen. Wanneer de sfeer goed is, dan kan er veel bereikt worden. Niet alleen financieel, maar ook in de zin dat jongeren zich inzetten voor het plaatselijke kerkrentmeesterlijke werk.
De vergadering kan zich vinden in het voorstel van het hoofdbestuur van de VKB om de mogelijkheid te bieden dat vanwege de continuïteit in de gemeente de ouderling-kerkrentmeester maximaal 12 jaar zijn ambtsbezigheden uitoefent. Het beste is dit aan de plaatselijke gemeente zelf over te laten.
Er worden vraagtekens geplaatst bij nut en noodzaak van een beleidsplan. De voorzitter wijst er op dat dit wel belangrijk is, niet omdat de kerkorde dit voorschrijft, maar omdat het een handreiking is voor het college van kerkrentmeesters om op basis daarvan o.a. een begroting op te stellen. Het beleidsplan geeft aan hoe je kerkelijke gemeente wilt zijn.
— Personeel, arbO regeling en vrijwilligers
Een gemeente vindt de aansluiting bij de arBO voor medewerkers met een beperkte part timefunctie overbodig. indien men medewerkers in loondienst heeft, is aansluiting bij een arBO-dienst wettelijk verplicht. Geadviseerd wordt om toch vooral de documentatie van de VKB op dit gebied te lezen die ook van de website www.kerkrentmeester.nl te downloaden is. Verder zijn er vragen over de vrijwilligersvergoeding en de gevallen waarin daarvan gebruik mag worden gemaakt.
— begraafplaatsen
Enkele gemeenten, die een kerkelijke begraafplaats in eigendom hebben, hadden vragen over eeuwigdurende rechten, ofwel graven die voor onbepaalde tijd zijn uitgegeven. Over de tarieven en de tariefstructuur, het reglement en ruimen van graven. Omdat er naar alle waarschijnlijkheid nog dit jaar wijzigingen in de Wet op de lijkbezorging worden aangebracht, zal de VKB, zodra die wijzigingen een feit zijn haar modelreglement hierop aanpassen en de betreffende colleges van kerkrentmeesters daarvan in kennis stellen.
Voorts vroeg de voorzitter om toch vooral te letten op de kwalitatieve afvaardiging van kerkenraadsleden naar de meerdere vergaderingen (o.a. classis) van de kerk.
aan het einde van de vergadering vroeg de voorzitter de aanwezigen hoe zij de opzet van deze regiobijeenkomsten van de afdeling Utrecht hebben ervaren, waarop het antwoord ‘zeer positief’ volgde.
Na de pauze kwamen verschillende zaken aan de orde, waaronder het project van de landelijke ledenregistratie (Numeri) dat mislukt is. De voorzitter geeft de laatste stand van zaken weer die ook in de Nieuwsbrief van de Kerk vermeld is.
— Geldwerving
Verder worden vragen gesteld over de ervaringen met Kerkbalans Nieuwe Stijl. Het blijkt dat men goede resultaten kan bereiken, wanneer de folder of de brief een andere uitstraling krijgt. Het voeren van een doelgroepenbeleid, een onderdeel van “Verbreden en Verdiepen” is erg belangrijk. Tijdens de bijeenkomst in Soest werd de vraag gesteld of de kredietcrisis merkbaar was bij de omvang van de toezeggingen voor Kerkbalans 2009. Dat bleek bij geen gemeente het geval te zijn. De meeste gemeenten boekten een verhoging van 1 á 2 procent. De gemeenten die wat terug gingen, wijten dit aan ledenverlies.
— solidariteitskas, beleidsplan, begroting, jaarrekening en administratie
Verder werd opgemerkt dat de Solidariteitskas in het geheel geen interesse ondervindt van de doopleden. Dit is b.v. wel het geval waar het gaat om de waardering van het eigen kerkblad. Wanneer eens per jaar een accept-giro in het kerkblad wordt gevoegd, dan wordt er door doopleden grif voor gegeven. Voor het rapport van de Commissie Veerman bestaat minder waardering. De opdracht was een oplossing te zoeken voor de problematiek voor de kleine gemeenten, maar de Commissie doet een voorstel om de lasten van de gemeenten te verhogen door de bijdrage van de Solidariteitskas te gaan verdubbelen. Over de medewerking en betrokkenheid van gemeenteleden is er over het algemeen genomen geen reden tot klagen. Wanneer de sfeer goed is, dan kan er veel bereikt worden. Niet alleen financieel, maar ook in de zin dat jongeren zich inzetten voor het plaatselijke kerkrentmeesterlijke werk.
De vergadering kan zich vinden in het voorstel van het hoofdbestuur van de VKB om de mogelijkheid te bieden dat vanwege de continuïteit in de gemeente de ouderling-kerkrentmeester maximaal 12 jaar zijn ambtsbezigheden uitoefent. Het beste is dit aan de plaatselijke gemeente zelf over te laten.
Er worden vraagtekens geplaatst bij nut en noodzaak van een beleidsplan. De voorzitter wijst er op dat dit wel belangrijk is, niet omdat de kerkorde dit voorschrijft, maar omdat het een handreiking is voor het college van kerkrentmeesters om op basis daarvan o.a. een begroting op te stellen. Het beleidsplan geeft aan hoe je kerkelijke gemeente wilt zijn.
— Personeel, arbO regeling en vrijwilligers
Een gemeente vindt de aansluiting bij de arBO voor medewerkers met een beperkte part timefunctie overbodig. indien men medewerkers in loondienst heeft, is aansluiting bij een arBO-dienst wettelijk verplicht. Geadviseerd wordt om toch vooral de documentatie van de VKB op dit gebied te lezen die ook van de website www.kerkrentmeester.nl te downloaden is. Verder zijn er vragen over de vrijwilligersvergoeding en de gevallen waarin daarvan gebruik mag worden gemaakt.
— begraafplaatsen
Enkele gemeenten, die een kerkelijke begraafplaats in eigendom hebben, hadden vragen over eeuwigdurende rechten, ofwel graven die voor onbepaalde tijd zijn uitgegeven. Over de tarieven en de tariefstructuur, het reglement en ruimen van graven. Omdat er naar alle waarschijnlijkheid nog dit jaar wijzigingen in de Wet op de lijkbezorging worden aangebracht, zal de VKB, zodra die wijzigingen een feit zijn haar modelreglement hierop aanpassen en de betreffende colleges van kerkrentmeesters daarvan in kennis stellen.
Voorts vroeg de voorzitter om toch vooral te letten op de kwalitatieve afvaardiging van kerkenraadsleden naar de meerdere vergaderingen (o.a. classis) van de kerk.
aan het einde van de vergadering vroeg de voorzitter de aanwezigen hoe zij de opzet van deze regiobijeenkomsten van de afdeling Utrecht hebben ervaren, waarop het antwoord ‘zeer positief’ volgde.
