SNEEK KOOPT JAARWEDDE HERVORMDE PREDIKANT AF
Geschreven door Vkb Datum: 15-4-2005

De burgerlijke gemeente Sneek wil
de jaarwedde afkopen die zij al
sinds 1817 bijdraagt aan de derde
hervormde predikant in de Waterpoortstad.
Aan de gemeente wordt
voorgesteld om de jaarwedde van
€ 567,23 (fl. 1.250,--) af te kopen
met een eenmalige bijdrage van
€ 12.000,--.
De gemeentelijke bijdrage aan de
salariëring van een kerkelijke voorganger
heeft zijn wortels in de tijd
van de Reformatie. Het was na de
dagen van de Reformatie , in 1587,
dat de stad Sneek een overeenkomst
sloot met Gedeputeerde
Staten van Friesland. Daarin werd
bepaald dat de stad alle kloosters
en daarbij landerijen kreeg. Als
tegenprestatie moest de stad onder
andere twee predikanten onderhouden.
De stad ging echter nogal lichtzinnig
met die verplichting om. In
de loop der tijd verkocht de stad
zelfs voormalige kloostergoederen
om eigen tekorten aan te zuiveren.
Toen er geen middelen meer waren
om de jaarwedden van de twee
predikanten te betalen, werden die
‘door den lande’ betaald, door het
Rijk dus.
Een nieuwe situatie brak aan toen
in 1817 in Sneek een derde hervormde
predikant nodig was. Het
was in de tijd dat de Nederlandse
Hervormde Kerk was omgevormd
tot staatskerk, die via reglementen
van rijkswege werd bestuurd. Koning
Willem I had daarbij veel persoonlijke
invloed. Hij keurde op 24
december 1817 bij Koninklijk Besluit
goed dat er een derde predikant
benoemd werd, maar die moest dan
wel betaald worden vanuit de
stadskas van Sneek. De koning verwees
daarbij naar de regelingen uit
de zestiende eeuw. Sneek mocht de
resterende kloosterbezittingen houden,
maar moest dan wel opdraaien
voor de kosten van de derde predikant.
Sindsdien is in de begroting
jaarlijks fl. 1.250,-- opgenomen,
welk bedrag aan de hervormde
gemeente wordt overgemaakt.
Zilveren koorde
Volgens de gemeente Sneek wordt
het tijd om de ‘zilveren koorde’ tussen
de burgerlijke en kerkelijke
gemeente te verbreken. In 1983
kwam er door de afkoopregeling al
een einde aan de directe subsidieverlening
van het Rijk aan de kerkgenootschappen.
Daarvoor was een
wijziging van de Grondwet nodig.
Die lijn van scheiding tussen overheid
en kerk wil de burgerlijke gemeente
Sneek doortrekken. Er
waren al verschillende pogingen
gedaan, maar die hebben niet tot
resultaat geleid. Vorig jaar heeft
Sneek het college van kerkrentmeesters
van de hervormde gemeente
opnieuw een voorstel
gedaan, gebaseerd op een rekenformule
zoals die ook elders in
soortgelijke situaties is toegepast.
Dit keer ging het college van kerkrentmeesters
daarmee accoord.
Een uitvoerige beschrijving van de
geschiedenis van de ‘zilveren koorde’
is te lezen in het boek “De ontknoping
van de zilveren koorde”
van dr. W.H. den Ouden, uitgeverij
Boekencentrum.