Geven in Nederland 2005 (3)
Geven in Nederland 2005 (3)
Geschreven door Vkb Datum: 15-11-2005
Legaten en erfenissen, geven door geldwervende- en vermogensfondsen, sponsoring
In mei 2005 verscheen de vijfde uitgave
van “Geven in Nederland”. Het
onderzoek dat aan de publicatie van
“Geven in Nederland”, giften, legaten,
sponsoring en vrijwilligerswerk,
ten grondslag ligt, is uitgevoerd
onder auspiciën van een begeleidingscommissie
waarin o.m. de
brancheorganisatie op dit terrein,
de verenigingen Fondsen in Nederland
(FIN), de vereniging voor
Fondswervende Instellingen, acht
ministeries, de Interkerkelijke Commissie
Geldwerving en VNO-NCW
zitting hebben.
Deze editie van “Geven in Nederland”
is samengesteld door:
— prof. dr. Th.N.M. Schuyt. Professor
Schuyt is hoogleraar filantropie
aan de VU te Amsterdam en
projectleider van het VU-project
“Geven in Nederland”. Hij publiceerde
eerder bij Elsevier Overheid “Filantropisch geld
voor non-profits (2003)”; en
— drs. B.M. Gouwenberg, die senior-
onderzoeker bij dit project is.
Zij publiceerde eerder samen met
professor Schuyt “ Vermogensfondsen
in Nederland: een verkenning
(2000) en Vermogensfondsen
in Nederland nader
onderzocht (2004).”
In deze editie van “Kerkbeheer”
wordt aandacht besteed aan legaten
en erfenissen, geven door geldwervende-
en vermogensfondsen en
sponsoring.
Legaten en erfenissen
De nalatenschap of erfenis is het
geheel van bezittingen en schulden
dat een overledene achterlaat. Hoe
de gehele of gedeeltelijke erfenis
wordt verdeeld, is vastgelegd in een
uiterste wilsbeschikking. De meest gangbare vorm hiervoor is de notariële
akte.
Het onderzoek geeft aan dat volgens
het Centraal Bureau Fondsenwerving
(CBF) in 2003 een bedrag
van € 188,7 miljoen aan maatschappelijke
en goede doelen is nagelaten.
Hiervan is € 3,9 miljoen (circa 2
pct.) aan Kerk en levensbeschouwing
gegaan. Het is de vraag in
hoeverre dit een juist beeld van de
werkelijke situatie is, omdat de jaarlijkse
rapportages uit de verslagen
van de Raad voor de Plaatselijke
Geldwerving ten aanzien van de
gemeenten die onder de Protestantse
Kerk in Nederland ressorteren
een positiever beeld geven.
In elk geval, en dat is bekend, voeren
de meeste kerkelijke gemeenten
geen actief legaten- en erfstellingenbeleid.
Dat is dan ook de reden
waarom op initiatief van de Interkerkelijke Commissie Geldwerving
een folder is uitgegeven die plaatselijke
parochies en gemeenten
kunnen bestellen om de kwestie
van erfstellingen en legaten onder
de aandacht van de gemeenteleden
te brengen. Ondertussen zijn er
bijna 90 gemeenten die de afgelopen
periode deze folder hebben
besteld. Over circa 1,5 jaar zullen
aan deze gemeenten enkele vragen
ter beantwoording worden voorgelegd
om te weten te komen wat het
effect van deze folder op de ontwikkeling
van legaten en erfstellingen
is geweest.
Geven door geldwervende- en vermogensfondsen
Er zijn in Nederland 600 vermogensfondsen
bekend.
Vermogensfondsen zijn onafhankelijke,
speciaal opgerichte non-profitorganisaties
met een eigen bestuur
en een eigen inkomstenbron. Een
bekend voorbeeld is het Prins
Bernhard Cultuurfonds dat in het
kader van o.a. restauratie van kerkgebouwen
aan veel kerkelijke
gemeenten een subsidie verstrekte.
Geldwervende fondsen zamelen
onder het Nederlandse publiek geld
in ter realisatie van hun doelstellingen.
Voorbeelden hiervan zijn de
Nierstichting, de Nederlandse
Hartstichting e.d.
In 2002 (over 2003 zijn geen gegevens
bekend) bedroeg de bijdrage
uit vermogensfondsen € 877 miljoen,
waarvan € 10 miljoen (1,2 pct.)
aan Kerk en levensbeschouwing.
De geldwervende fondsen die bij
elkaar € 1,827 miljoen bijeen brachten,
gaven dit bedrag uit aan internationale
hulp (46 pct.), gezondheid
(16 pct.), natuur en milieu (15
pct.) en welzijn (23 pct.). Kerk en
levensbeschouwing komen hier vrijwel
niet in voor.
Sponsoring en giften door bedrijven
In 2003 werd er door het Nederlandse
bedrijfsleven ongeveer € 1,7 miljard
in de vorm van sponsoring
gegeven en € 555 miljoen in de
vorm van giften. Net als voorgaande
jaren gaven bedrijven het meest uit
aan sport/recreatie in de vorm van
geld, goederen in natura en mankracht.
Van de € 1,7 miljard werd
€ 657 miljoen (39 pct.) aan sport/
recreatie uitgegeven. Slechts € 29
miljoen (1,7 pct.) werd aan Kerk en levensbeschouwing gesponsord,
waaruit mag worden geconcludeerd
dat Kerk en levensbeschouwing bij
het bedrijfsleven een zeer lage prioriteit
genieten.
Als motieven om te geven of te
sponsoren werden door de managers
van de bedrijven genoemd:
— maatschappelijke betrokkenheid
(38 pct.);
— het sluit aan bij de commerciële
doelstellingen van ons bedrijf en
het geeft toegang tot nieuwe of
andere contacten (29 pct.);
— we hebben een taak ten aanzien
van de openbare orde, veiligheid
en leefbaarheid in onze
omgeving ( 8 pct.);
— het is goed voor intern functioneren
(2 pct.); en
— diverse overige redenen (23 pct.).
Het hoogste sponsorbedrag dat in
2003 gegeven werd, is € 752.500,--.
Dit bedrag werd door een bouwbedrijf
gegeven voor kunst en cultuur.