ACTIE PLAATSELIJKE GELDWERVING VAN 17 T/M 30 JANUARI 2010
Geschreven door R.M. Belder Datum: 15-1-2010
Volgende week gaat in zo’n ruim 1.300 gemeenten van onze Kerk de actie Kerkbalans 2010 van start. Onder het motto “Een kerk is van blijvende waarde” gaan weer vele duizenden vrijwilligers, de z.g. Kerkbalanslopers, de wijk in om namens hun gemeente andere gemeenteleden te bezoeken voor de jaarlijkse financiële bijdrage.
Een kerk is van blijvende waarde
In de periode van 17 t/m 30 januari bezoeken zij zo’n 700.000 á 750.000 adressen van pastorale eenheden, dus gezinnen of huishoudens die lid zijn van de plaatselijke gemeenten die deel uitmaken van de Protestantse Kerk in Nederland. Deze (vaste) vrijwillige bijdrage is geheel bestemd voor de voortgang van de Evangelieverkondiging in de eigen plaatselijke gemeente.
Geldwerving: primair zaak van kerkenraad
Van kerkrentmeesters wordt verwacht dat zij een duidelijke kijk hebben op het financiële reilen en zeilen in de gemeente. Een paar maanden geleden hebben zij de begroting voor 2010 opgesteld en vervolgens is die door de kerkenraad vastgesteld. Maar wanneer een begroting niet sluitend is, zal daarvoor een oplossing gevonden moeten worden. Lopen de inkomsten terug en zo ja, wat is daarvan dan de oorzaak? Wanneer geconstateerd wordt dat b.v. in de leeftijdscategorie 30 – 50 jaar de bijdragen teruglopen, dan is het noodzakelijk dat ook eens met de ouderlingen overleg wordt gepleegd over de vraag hoe het pastoraal gezien met deze leeftijdscategorie gesteld is.
Afstemming met ouderlingen, en in voorkomende situaties met de diakenen, is dan een zaak van de eerste orde. Houd elkaar van de ontwikkelingen op de hoogte en bespreek dit regelmatig tijdens kerkenraadsvergaderingen. Dat schept betrokkenheid van alle kerkenraadsleden, inclusief de predikant, bij het werk van de kerkrentmeesters voor de plaatselijke geldwerving.
Kerkbalans Nieuwe Stijl
De heer D.G. Bijl, voorzitter van de Interkerkelijke Commissie Geldwerving en adviseur van de Raad voor de Plaatselijke Geldwerving, leidde in deze geest zijn inleiding in die hij de afgelopen tijd op tal van plaatsen en bij diverse bijeenkomsten van ambtsdragers over de plaatselijke geldwerving gehouden heeft.
Bij die gelegenheden wees hij er op dat, ondanks alle negatieve geluiden die over de kerk worden verteld en vaak in de publiciteit komen, het zeker de moeite waard is om met elkaar “Verbreden en verdiepen” te gaan toepassen, de aanpak die bij Kerkbalans Nieuwe Stijl voor ogen staat.
De actie Kerkbalans kenmerkt zich o.m. door het persoonlijk contact van de Kerkbalansloper met het gemeentelid door de enveloppe met de folder of brief bij het gemeentelid te bezorgen en een week later het antwoord op Kerkbalans weer op te halen.
Daar hoort dan ook nog de nazorg bij, want vaak krijgen Kerkbalanslopers tijdens hun bezoeken opmerkingen te horen die, behalve van financiële, ook van pastorale, apostolaire en diaconale aard zijn. Ook hier dus weer die nauwe relatie met de kerkenraad.
Doelgroepen
De basiskenmerken van Kerkbalans Nieuwe Stijl zijn o.m. dat er meer vanuit doelgroepen gedacht moet worden. De heer Bijl lichtte dat tijdens een bijeenkomst op 24 november 2009 in Schoondijke (West-Zeeuws-Vlaanderen), waar de kerkelijke gemeenten het bijzonder moeilijk hebben, als volgt toe: “Om gemakkelijk te beginnen is het handig om met de groep 50-70-jarigen te starten en daar “verdiepen” (= van bestaande groep bijdragers een hogere bijdrage vragen) toe te passen. Juist deze groep gemeenteleden draagt voor soms 80 pct. de plaatselijke kerk in financieel opzicht. Vervolgens kan worden gekeken naar de leeftijdscategorie 30-50 jaar, die minder bijdraagt en ook minder betrokken is bij het kerkenwerk. Ga dit eens analyseren. Soms blijkt dat als gevolg van allerlei verplichtingen deze mensen erg zwaar belast zijn. Maar er is nog een band met de kerk, want op bepaalde scharniermomenten (huwelijk, doop, uitvaart, kerstnachtdienst) komt men wel naar de kerk. Dus deze groep er wel bijhouden en zeker niet uitschrijven”, zo waarschuwde de heer Bijl.
Een volgend kenmerk is om de boodschap te laten aansluiten bij de beleving van de doelgroep, namelijk het belang dat de doelgroep hecht aan het in stand houden van de plaatselijke kerkelijke gemeente. “Wat is ons product?”, zo stelde de heer Bijl vervolgens. “Een winkelier zal zijn producten die niet elke dag gekocht worden, op ooghoogte etaleren zodat de klant die zijn winkel binnenkomt, die direct ziet. Dit in tegenstelling tot die artikelen die men vrijwel dagelijks koopt. Ook de kerk moet dat doen. Laat zien wat wij als kerk willen uitdragen. Wat is de meerwaarde van de kerk in relatie tot andere organisaties? Wees transparant en helder en laat zien wat je doet en werk in relatie met het beleidsplan van de gemeente, want geld heeft alles te maken met het beleid dat in de plaatselijke gemeente gevoerd wordt”, zo maakte de heer Bijl duidelijk.
Verbreden
Naast het persoonlijk contact, dat een kenmerk is bij de benadering voor Kerkbalans, gaat het aanspreken van “randkerkelijken” bij Kerkbalans Nieuw Stijl veel verder. Dat “verbreden” is dringend nodig om het draagvlak van de kerkelijke gemeente te vergroten en te versterken. De heer Bijl daarover in Schoondijke: “Toen we een aantal jaren geleden hiernaar studie hebben laten doen, werd onder leiding van iemand die daarvan zijn beroep maakt, een bijeenkomst met een groep ‘randkerkelijken’ belegd. In antwoord op de vraag “Willen jullie dat de kerk in jullie wijk of dorp verdwijnt” reageerde iedereen om uiteenlopende redenen dat deze kerk moet blijven. Toen hen vervolgens de vraag gesteld werd: “Maar weten jullie dat die kerk geld kost?”, was iedereen daarvan overtuigd. Het resultaat was dat ongeveer 30 pct. van de aanwezigen er mee instemde om maandelijks in de vorm van een automatische incasso € 5 (dus € 60 per jaar) aan de kerk te betalen.
Hiermee is nog niet direct een begroting sluitend, want het gaat om relatief geringe bedragen. Maar
hiermee is wel de basis gelegd voor een verbreding van het draagvlak. Door met deze mensen in contact te blijven, bestaat de mogelijkheid dat zij later meer belangstelling zullen tonen om ingeschakeld te worden bij bepaalde werkzaamheden of dat zij hun medewerking willen geven of faciliteiten bieden bij een bepaald (jeugd-)project dat de kerkelijke gemeente uitvoert”, aldus de heer Bijl.
Positieve grondhouding
Maar soms kan de praktijk erg zwaar zijn. Dat bleek ook in West-Zeeuws-Vlaanderen het geval te zijn. Soms is er onvoldoende menskracht om bepaalde activiteiten van de grond te krijgen. Het is lastig om vrijwilligers te krijgen en op alles wat de kerkenraad voorstelt en onderneemt, wordt door velen niet gereageerd. Het vraagt dan veel inventiviteit om naar een methode te zoeken die wel bij de gemeenteleden aanslaat.
De heer Bijl, die zich het heel goed kon verplaatsen in de situatie van deze ambtsdragers, gaf diverse praktische adviezen die men wellicht in de eigen gemeente kan gebruiken. Voorts verwees hij naar de website www.levedekerk.nl, waar men ideeën kan opdoen en praktische tips kan vinden.
Tenslotte adviseerde de heer Bijl om in het kader van de contacten met jongeren, zeker gebruik te maken van de diensten van JOP (Jongeren Organisatie van de Protestantse Kerk). Tenslotte complimenteerde hij de aanwezigen, waaronder ruim 40 pct. vrouwelijke ambtsdragers, dat zij ondanks alle tegenslag die zij in hun gemeente ervaren, op zeer positieve en betrokken wijze hun moeilijke taak uitvoeren. “Ik wens u veel Zegen bij uw werk, want een kerk is van blijvende waarde”, zo besloot de heer Bijl zijn inleiding in Schoondijke.
De kerk is van blijvende waarde, want:
de kerk is de plaats waar je samenkomt om God te ontmoeten, zoals vele generaties vóór ons dat ook al deden. Waar het niet gaat om wat je bezit of wat je presteert, maar om wie je bent. Een plaats waar iedereen welkom is. Dat is iets van blijvende waarde.
de kerk is vaak letterlijk een baken: een markant herkenningspunt wel of geen monument in de stad of in het dorp. Als het goed is dan is de kerkelijke gemeenschap ook daadwerkelijk een houvast in het leven. Een geestelijk thuis en een onbetaalbaar sociaal vangnet voor mensen die het nodig hebben.
de kerk besteedt ook veel aandacht aan het jeugd- en jongerenwerk. In veel gemeenten zijn jongeren druk bezig met allerlei projecten. Soms in de eigen gemeente of regio, maar in verschillende gevallen offeren zij er hun vakantie aan op om onder leiding van een jeugdwerker of een ander deskundig gemeentelid aan een buitenlands project te werken.
de kerk is ook voor mensen die geen speciale binding met de kerkelijke gemeente hebben, een plek van ontmoeting en inspiratie. Mensen komen er samen voor de grote momenten in het leven, zoals doop en huwelijk en voor momenten van rouw en verdriet en voor het bijwonen van kerstnachtdiensten die vorige maand in bijna alle gemeenten waar deze bijeenkomsten zijn gehouden, druk werden bezocht.