D.G. BIJL TIJDENS VOORLICHTINGSAVOND OVER GELDWERVING IN BARNEVELD:
Geschreven door R.M. Belder Datum: 15-1-2010
“Wees samen verantwoordelijk en wees transparant”
Op 18 november 2009 hield de heer D.G. Bijl, o.a. voorzitter van de Interkerkelijke Commissie Geldwerving, in de Immanuëlkerk te Barneveld een inleiding over de geldwerving. Hij deed dit op uitnodiging van de colleges van kerkrentmeesters van de gereformeerde Bethelkerk en de hervormde Immanuëlkerk, die in een federatief verband samenwerken en die nu hard werken aan een fusie. Omdat de colleges van kerkrentmeesters van beide gemeenten van mening dat ook de kerkenraad een belangrijke bijdrage heeft te verlenen bij de plaatselijke geldwerving, waren veel kerkenraadsleden en twee predikanten aanwezig.
Kerkenraad eindverantwoordelijk
De heer Bijl wees op het gestelde in de kerkorde, waarin o.m. vermeld is dat de begroting en de jaarrekening door de kerkenraad worden vastgesteld. Het college van kerkrentmeesters stelt deze jaarstukken op en bespreekt die in de kerkenraad. Ondanks het feit dat menig kerkenraadslid niet in cijfers is geïnteresseerd, is het belangrijk wanneer deze zaken zo breed mogelijk gedragen worden.
Het is per slot van rekening de kerkenraad die eindverantwoordelijk voor het gehele beleid van de gemeente. En het is zeker de moeite waard hieraan aandacht te besteden, want in veel gemeenten komen de financiën steeds meer in het gedrang. Door afnemend kerkbezoek dalen de collecteopbrengsten en ook bij de actie Kerkbalans ziet men het beeld dat in toenemende mate de meeste vrijwillige bijdragen betaald worden door de categorie 50- en 70-plussers. Een analyse in veel gemeenten geeft dit aan en wijst uit dat de betrokkenheid van de jongeren (18-30 jaar) soms dramatisch terugloopt, terwijl ook de betrokkenheid van de categorie 30-45 jaar in veel gemeenten geringer wordt.
Om te weten hoe de situatie in de beide Barneveldse gemeenten is, is het interessant genoeg om deze doelgroepen eens in beeld te brengen. Zeker wanneer een gemeente haar beleid voor de komende 3 á 5 jaar gaat opstellen, is het nodig te weten welke tendensen en ontwikkelingen zijn waar te nemen en waarmee voor een verantwoorde beleidsvoering ernstig rekening moet worden gehouden. Daarom is het van belang dat deze beleidszaken aan de orde komen op momenten dat begroting en jaarrekening op de kerkenraadsagenda staan. Bij al deze zaken spelen pastorale, apostolaire en diaconale aspecten een grote rol, zo stelde de heer Bijl.
Het is per slot van rekening de kerkenraad die eindverantwoordelijk voor het gehele beleid van de gemeente. En het is zeker de moeite waard hieraan aandacht te besteden, want in veel gemeenten komen de financiën steeds meer in het gedrang. Door afnemend kerkbezoek dalen de collecteopbrengsten en ook bij de actie Kerkbalans ziet men het beeld dat in toenemende mate de meeste vrijwillige bijdragen betaald worden door de categorie 50- en 70-plussers. Een analyse in veel gemeenten geeft dit aan en wijst uit dat de betrokkenheid van de jongeren (18-30 jaar) soms dramatisch terugloopt, terwijl ook de betrokkenheid van de categorie 30-45 jaar in veel gemeenten geringer wordt.
Om te weten hoe de situatie in de beide Barneveldse gemeenten is, is het interessant genoeg om deze doelgroepen eens in beeld te brengen. Zeker wanneer een gemeente haar beleid voor de komende 3 á 5 jaar gaat opstellen, is het nodig te weten welke tendensen en ontwikkelingen zijn waar te nemen en waarmee voor een verantwoorde beleidsvoering ernstig rekening moet worden gehouden. Daarom is het van belang dat deze beleidszaken aan de orde komen op momenten dat begroting en jaarrekening op de kerkenraadsagenda staan. Bij al deze zaken spelen pastorale, apostolaire en diaconale aspecten een grote rol, zo stelde de heer Bijl.
Doelgroepenbeleid
De heer Bijl deelde mee dat landelijk gezien de vooruitzichten over de kerkelijke betrokkenheid weinig hoopgevend zijn. Het CBS voorspelt dat het huidige ledental van de Protestantse Kerk in Nederland, ongeveer 2 miljoen, over tien jaar tot ongeveer 1 miljoen gereduceerd is. De verminderende kerkelijke belangstelling is een tendens die zich in geheel West-Europa voordoet. Verder wordt voorspeld dat er in Nederland bij de Rooms-Katholieke Kerk en de Protestantse Kerk in Nederland in de komende tien jaar twee kerken per week worden gesloten.
Het zijn cijfers die niet alleen reden zijn tot zorg, maar ons ertoe moeten aanzetten na te denken hoe wij in de komende jaren kerkelijke gemeente kunnen en willen zijn. Dat zal ook het geval zijn in beide Barneveldse gemeenten, waar de financiële situatie nu gezond is, maar hoe is dat over enkele jaren? Daarom is het goed om, ondanks de drukte met het oog op het komende fusieproces, nu reeds analyses te gaan maken van het verloop van ledentallen, het bijdragepatroon, de groep gemeenteleden die bijdraagt en de omvang van de bijdrage, de collecteopbrengsten, e.d.
Wanneer dan geconstateerd wordt dat een bepaalde doelgroep van het totale beeld afwijkt, dan is het nodig hieraan aandacht te besteden. Dat is ook het geval in het kader van het geefgedrag bij collecten. De gemiddelde kerkganger heeft een ingesleten collectepatroon. Het is wekelijks diezelfde euro of het muntstuk van twee euro dat gegeven wordt, maar wanneer wij hetzij door een passage uit de preek dan wel door een mooi lied onder de indruk raken, gaan wij dan een briefje van tien of twintig euro in de collectezak doen?, zo vraagt de heer Bijl zich af.
Het zijn cijfers die niet alleen reden zijn tot zorg, maar ons ertoe moeten aanzetten na te denken hoe wij in de komende jaren kerkelijke gemeente kunnen en willen zijn. Dat zal ook het geval zijn in beide Barneveldse gemeenten, waar de financiële situatie nu gezond is, maar hoe is dat over enkele jaren? Daarom is het goed om, ondanks de drukte met het oog op het komende fusieproces, nu reeds analyses te gaan maken van het verloop van ledentallen, het bijdragepatroon, de groep gemeenteleden die bijdraagt en de omvang van de bijdrage, de collecteopbrengsten, e.d.
Wanneer dan geconstateerd wordt dat een bepaalde doelgroep van het totale beeld afwijkt, dan is het nodig hieraan aandacht te besteden. Dat is ook het geval in het kader van het geefgedrag bij collecten. De gemiddelde kerkganger heeft een ingesleten collectepatroon. Het is wekelijks diezelfde euro of het muntstuk van twee euro dat gegeven wordt, maar wanneer wij hetzij door een passage uit de preek dan wel door een mooi lied onder de indruk raken, gaan wij dan een briefje van tien of twintig euro in de collectezak doen?, zo vraagt de heer Bijl zich af.
Betrokkenheid van de predikant
De heer Bijl vetigde er de aandacht op dat de Raad voor de Plaatselijke Geldwerving van mening is dat, naast de kerkenraad, ook de predikant een belangrijke rol heeft te vervullen bij de geldwerving met het oog op de evangelieverkondiging in de eigen gemeente. Helaas gebeurt dat nog maar in een beperkt aantal gemeenten, omdat de meeste predikanten van mening zijn dat het niet past reclame te maken voor de geldwerving, waardoor je eigen predikantstraktement voor het nieuwe jaar weer betaald kan worden.
Maar de predikant heeft een cruciale functie bij Kerkbalans. Behalve dat hij er aandacht aan kan besteden tijdens de eredienst, kan hij in het kerkblad een publicatie doen, waarbij hij andere accenten kan leggen dan in het bericht dat de kerkrentmeesters voor de betreffende actie Kerkbalans hebben opgesteld. Hij wijst in dit verband op de situatie in Rotterdam-Delfshaven, waar ds. P. de Jong met de Kerkbalanslopers voordat zij de wijk ingaan, een vesper viert en waar gezongen en met elkaar gegeten wordt. Op deze wijze gaan de Kerkbalanslopers als het ware gedragen de gemeente in.
Verder is het goed dat je als christen goed nadenkt hoe je in de samenleving staat en wat je met je geld doet. Belangrijk is daarom het onderwerp “Christenen en geld” eens op de agenda van de kerkenraad te plaatsen, aldus de heer Bijl.
Maar de predikant heeft een cruciale functie bij Kerkbalans. Behalve dat hij er aandacht aan kan besteden tijdens de eredienst, kan hij in het kerkblad een publicatie doen, waarbij hij andere accenten kan leggen dan in het bericht dat de kerkrentmeesters voor de betreffende actie Kerkbalans hebben opgesteld. Hij wijst in dit verband op de situatie in Rotterdam-Delfshaven, waar ds. P. de Jong met de Kerkbalanslopers voordat zij de wijk ingaan, een vesper viert en waar gezongen en met elkaar gegeten wordt. Op deze wijze gaan de Kerkbalanslopers als het ware gedragen de gemeente in.
Verder is het goed dat je als christen goed nadenkt hoe je in de samenleving staat en wat je met je geld doet. Belangrijk is daarom het onderwerp “Christenen en geld” eens op de agenda van de kerkenraad te plaatsen, aldus de heer Bijl.
Transparant
Ik lees veel kerkbladen juist in de periode vóór de actie Kerkbalans. Het is dan schrikbarend te zien welke taal er gebruikt wordt om gemeenteleden duidelijk te maken hoeveel geld er nodig is en waaraan het besteed wordt, zo vervolgt de heer Bijl. Nog maar al te vaak gebeurt dat vanuit de filosofie van de boekhouderskant met debet- en creditbedragen, met baten en lasten en voordelige of nadelige saldi. De kerk is weliswaar een bedrijf dat zakelijk gerund moet worden, maar om mensen te motiveren voor de kerk te geven, moet je van de warme kant uitgaan.
Schrijf niet over de kosten van het predikantstraktement, maar laat de predikant in het kerkblad uiteen zetten dat dankzij het feit dat de gemeente het afgelopen jaar kon beschikken over een voorganger, er wekelijks gepreekt kon worden tijdens de eredienst die per zondag door b.v. 300 mensen bezocht wordt, of dat hij het afgelopen jaar 32 keer zieke mensen in het ziekenhuis heeft bezocht en bij 82 gezinnen langs is geweest voor huisbezoek. En wanneer het om kosten van jeugdwerk gaat, vertel dan dat er in onze gemeente nog 25 kinderen zijn die aan bepaalde projecten meedoen of die de afgelopen zomer op kamp zijn geweest en daar een bepaald gevoel aan hebben overgehouden.
De heer Bijl rondt af door te stellen dat hij getracht heeft duidelijk te maken dat de kerkenraadsleden van beide gemeenten, ondanks hun vreugde om aan een fusie te gaan werken, zich ook bezig moeten houden met de zaken die zeker niet dreigend zijn, maar wel extra aandacht nodig hebben, zoals b.v. de geldwerving in het kader van een verantwoorde beleidsvoering. Dan is het belangrijk om als kerkenraad, waarin alle ambten vertegenwoordigd zijn, goed na te denken over de toekomst van de protestantse gemeente van Barneveld. Een toekomst waarin we mogen geloven en die, ondanks alle negatieve geluiden over de kerk, hoopgevend is. Want “Nooit kan ’t geloof te veel verwachten”, aldus de heer Bijl.
Schrijf niet over de kosten van het predikantstraktement, maar laat de predikant in het kerkblad uiteen zetten dat dankzij het feit dat de gemeente het afgelopen jaar kon beschikken over een voorganger, er wekelijks gepreekt kon worden tijdens de eredienst die per zondag door b.v. 300 mensen bezocht wordt, of dat hij het afgelopen jaar 32 keer zieke mensen in het ziekenhuis heeft bezocht en bij 82 gezinnen langs is geweest voor huisbezoek. En wanneer het om kosten van jeugdwerk gaat, vertel dan dat er in onze gemeente nog 25 kinderen zijn die aan bepaalde projecten meedoen of die de afgelopen zomer op kamp zijn geweest en daar een bepaald gevoel aan hebben overgehouden.
De heer Bijl rondt af door te stellen dat hij getracht heeft duidelijk te maken dat de kerkenraadsleden van beide gemeenten, ondanks hun vreugde om aan een fusie te gaan werken, zich ook bezig moeten houden met de zaken die zeker niet dreigend zijn, maar wel extra aandacht nodig hebben, zoals b.v. de geldwerving in het kader van een verantwoorde beleidsvoering. Dan is het belangrijk om als kerkenraad, waarin alle ambten vertegenwoordigd zijn, goed na te denken over de toekomst van de protestantse gemeente van Barneveld. Een toekomst waarin we mogen geloven en die, ondanks alle negatieve geluiden over de kerk, hoopgevend is. Want “Nooit kan ’t geloof te veel verwachten”, aldus de heer Bijl.
Ik wil starten met VKB Academy.
U heeft geen Flash player geinstalleerd. Klik hier om deze te downloaden.
