Handboek voor de koster en koster-beheerder
Geschreven door H.L. Roth Datum: 15-9-2007
In 1997 heeft de CNV Kostersbond
het “Handboek voor de koster en
koster-beheerder” gepubliceerd in
een losbladige uitgave. Nu, tien jaar
later, is de tweede (herziene) druk
verschenen in een gebonden
uitvoering. De bronvermelding
achterin het boek laat zien dat een
groot aantal personen en organisaties
vanuit specifieke deskundigheid
heeft meegewerkt aan de tekst van
de uitgave.
De opzet van de inhoud van het
handboek is grotendeels gelijk aan
de eerste druk. De herziening heeft
hoofdzakelijk betrekking op het
actualiseren van kerkelijke gegevens
(de kerkvereniging van 2004 is
verwerkt) en op verandering ten
aanzien van de ARBO-regelgeving.
Gastheerschap
Het handboek start met het trekken
van wat lijnen die betrekking
hebben op het kostersvak. Het
gastheerschap in de gemeente
vraagt een en ander ten aanzien van
motivatie, communicatie etc. Na
algemene informatie over de christelijke
kerkverbanden in Nederland en
de hiërarchische structuren gaat
hoofdstuk 3 over antependia. Dan
blijkt meteen het belang van de
uitgave als naslagwerk, want niet
iedereen heeft kennis paraat over
zaken als (liturgisch) kleurgebruik,
betekenis van klassieke symbolen en
de liturgische kleding (met woorden
als: Albe, Kovel, Kazuifel, Toga).
Via kaarsen in de eredienst, het
gebruik van de Nederlandse vlag en
de luidklokken en hun gebruik
komen we bij een hoofdstuk over
het beheer van kerkelijke begraafplaatsen.
Het onderhoud van
gebouw en inventaris geeft veel
praktische informatie over het
schoonmaken. Daarbij komen zaken
aan de orde als een onderhoudsschema
en schoonmaakmethodieken,
maar wordt ook stilgestaan bij
het onderhoud van zilverwerk en
van koperen kaarsenkronen.
Vervolgens zijn er hoofdstukken
over de elementen in een kerkgebouw:
verlichting en armaturen,
geluidssystemen en verwarmingsinstallaties.
ARBO-wetgeving, BHV
(met hoofdstuk over eerste beginselen
van EHBO) en brandveiligheid
bepalen onze aandacht bij de risico’s
die er zijn rondom mensen en
gebouwen. Het boek sluit af met
enkele “overige zaken” als de tuin
rondom de kerk, horeca en criminaliteit
en inbraakpreventie.
Voor elke koster
Het handboek dient binnen handbe-
Handboek voor de koster en koster-beheerder
reik te zijn van elke koster. En dan
niet alleen van de beroepsmatige
koster, maar ook van de koster als
vrijwilliger die we steeds vaker
tegenkomen in kerkelijk Nederland.
Het aspect koster-beheerder is naar
mijn mening wat onderbelicht in de
uitgave. Het hoofdstuk over de
horeca maakt dat onvoldoende
goed, aangezien het beperkt blijft
tot basisbegrippen. De samenstellers
zien dit zelf ook in en geven aan dat
de lezer voor het exploiteren van
een zalencentrum niet voldoende
heeft aan deze kennis. Dat laat
onverlet dat de verdere compleetheid
het handboek tot een aanrader
maakt, niet alleen voor de kosters,
maar ook voor het college van
kerkrentmeesters.
Naar aanleiding van: Handboek voor
de koster en koster-beheerder,
uitgave van de CNV Kostersbond,
2007. Het boek is te bestellen bij:
Mevr. O. Fabriek-Bos; Potterzijlstraat
171; 8608 EK Sneek.