Hoofdbestuur in gesprek met delegaties provinciale afdelingen
Geschreven door Vkb Datum: 15-1-2009
Op 4 oktober 2008 kwam het hoofdbestuur bijeen om met een delegatie van de provinciale afdelingen overleg te voeren over een versterking van de provinciale structuur voor een goede wisselwerking tussen het grondvlak en het hoofdbestuur,.
Visie
Bij de totstandkoming van de VKB (2005) was er een visie ontwikkeld voor o.m. de structuur van de VKB. Hierin dienden ook provinciale afdelingen een rol te hebben, mede gelet op de goede ervaringen die daarmee in de VVK waren opgedaan. In 2006 is begonnen met een inventarisatie van activiteiten die vanuit de afdelingen georganiseerd worden. Daarbij bleek o.m. dat de verschillen in werkwijze soms erg groot zijn.
Vervolgens werd tijdens de bijeenkomst van februari 2007 stilgestaan bij de ontwikkelingen in de Kerk toen besloten was de regionale dienstencentra op te heffen en deze te vervangen door een viertal steunpunten. Er werd toen gediscussieerd over de vraag of en zo ja op welke wijze de afdelingen een rol zouden kunnen spelen bij het adviseren van de colleges van kerkrentmeesters. Voorts is nagedacht over de vraag om of op de afdelingen extra te gaan inzetten dan wel aan een geleidelijke afbouw van deze structuur te denken. Het hoofdbestuur koos voor het eerste omdat het vindt dat de afdelingen de trait d’union vormen tussen de gemeenten en het hoofdbestuur. Het hoofdbestuur is van mening dat de afdelingen een belangrijke bijdrage kunnen geven voor het werk van de kerkrentmeesters in de plaatselijke gemeenten, waar het echte werk gebeurt.
Vervolgens werd tijdens de bijeenkomst van februari 2007 stilgestaan bij de ontwikkelingen in de Kerk toen besloten was de regionale dienstencentra op te heffen en deze te vervangen door een viertal steunpunten. Er werd toen gediscussieerd over de vraag of en zo ja op welke wijze de afdelingen een rol zouden kunnen spelen bij het adviseren van de colleges van kerkrentmeesters. Voorts is nagedacht over de vraag om of op de afdelingen extra te gaan inzetten dan wel aan een geleidelijke afbouw van deze structuur te denken. Het hoofdbestuur koos voor het eerste omdat het vindt dat de afdelingen de trait d’union vormen tussen de gemeenten en het hoofdbestuur. Het hoofdbestuur is van mening dat de afdelingen een belangrijke bijdrage kunnen geven voor het werk van de kerkrentmeesters in de plaatselijke gemeenten, waar het echte werk gebeurt.
Kernstructuur
Hierna werd uiteen gezet hoe het hoofdbestuur en afdelingen met de gemeenten communiceren vanuit de doelstellinen van de VKB: kennisinstituut, dienstverlening en belangenbehartiging. Het werkterrein kan onderverdeeld worden in vier sectoren, namelijk Organisatie, Mensen, Geld en Gebouwen w.o. begraafplaatsen. Verder zijn hoofdbestuursleden afgevaardigd naar diverse gremia, zoals de Raad voor de Plaatselijke Geldwerving, het Interkerkelijk Contact Overheidszaken, Donatus, e.d. Tenslotte is de VKB ook in kerkelijke overlegsituaties betrokken op het gebied van o.m. de arbeidsvoorwaarden predikanten en kerkelijke medewerkers.
Maar ook de Kerk is aan het veranderen. Er zijn dossiers gekomen zoals de financiën van de kerk (2005), waarmee de VKB zich intensief bezighoudt en de landelijke ledenregistratie (2006) waar de VKB door middel van een werkgroep de ontwikkelingen nauwgezet volgt. De Kerk, die de VKB als lastig ervaart, wil van de participatie van de VKB af. Dat betekent dat er een andere beweging op gang komt, maar wat betekent dit voor de VKB als flankerende organisatie? Hoe kan de VKB meedoen zonder aan de zijlijn te staan en wat betekent dit allemaal voor de plaatselijke gemeenten waarvoor de VKB zich tracht in te zetten?
Het hoofdbestuur van de VKB gaat daarom zijn agenda bepalen op basis van de eigen doelstelling. Het begon daarmee in 2006 toen voor de jaren 2007/2008 het jaarthema “Gebouwen en monumenten” werd vastgesteld. Tijdens de algemene vergadering 2007 en 2008 is daaraan uitvoerig aandacht besteed. Voor 2009 gaat het om het thema “Mensen” (predikanten, kerkelijk werkers, kerkelijke medewerkers en de vele vrijwilligers). Voor 2010 zal het thema “Geld” zijn en voor 2011 is het thema “Organisatie”.
Maar ook de Kerk is aan het veranderen. Er zijn dossiers gekomen zoals de financiën van de kerk (2005), waarmee de VKB zich intensief bezighoudt en de landelijke ledenregistratie (2006) waar de VKB door middel van een werkgroep de ontwikkelingen nauwgezet volgt. De Kerk, die de VKB als lastig ervaart, wil van de participatie van de VKB af. Dat betekent dat er een andere beweging op gang komt, maar wat betekent dit voor de VKB als flankerende organisatie? Hoe kan de VKB meedoen zonder aan de zijlijn te staan en wat betekent dit allemaal voor de plaatselijke gemeenten waarvoor de VKB zich tracht in te zetten?
Het hoofdbestuur van de VKB gaat daarom zijn agenda bepalen op basis van de eigen doelstelling. Het begon daarmee in 2006 toen voor de jaren 2007/2008 het jaarthema “Gebouwen en monumenten” werd vastgesteld. Tijdens de algemene vergadering 2007 en 2008 is daaraan uitvoerig aandacht besteed. Voor 2009 gaat het om het thema “Mensen” (predikanten, kerkelijk werkers, kerkelijke medewerkers en de vele vrijwilligers). Voor 2010 zal het thema “Geld” zijn en voor 2011 is het thema “Organisatie”.
Zorgen van enkele afdelingen
De voorzitter van de afdeling Groningen, de heer H. Greven, maakte mede namens de afdelingen Friesland en Gelderland de vergadering deelgenoot van enkele zorgen die er leven. De heer Greven citeert uit een passage in het Voorwoord van de uitgave van de Vereniging van Kerkvoogdijen (VVK) in januari 2005 “In dienst van de Kerk”, waarin vermeld is dat het beleid van de VVK zich niet beperkte tot de plaatselijke gemeenten. Vanaf het begin had de VVK oog voor de problemen waarmee de Nederlandse Hervormde Kerk te maken had. De VVK heeft de landelijke Kerk op verschillende zaken bekritiseerd, maar zij gaf ook adviezen om bepaalde zaken anders aan te pakken.
Naar de mening van de heer Greven behoort dat nog steeds het geval te zijn omdat de VKB er is voor de plaatselijke colleges van kerkrentmeesters waarvan de belangen op het spel staan bij zaken als de financiën van de kerk en Numeri, waarmee miljoenen euro’s gemoeid zijn geweest en tot op heden zonder enig resultaat. Hij vindt dat de VKB soms log manoeuvreert en weinig wendbaar is. Er vindt een trage besluitvorming plaats en er zit weinig vaart in.
De heer Greven had er geen behoefte aan om inhoudelijk over deze voorbeelden een discussie aan te gaan. Hij stelde dan ook voor een commissie uit het hoofdbestuur en de provinciale afdelingen samen te stellen die de werkwijze van het hoofdbestuur en de VKB-commissies onder de loep neemt en met voorstellen tot verbetering komt, met een slagvaardig bestuur met directe dikke lijnen naar de provinciale afdelingen. De kerkrentmeesters hebben de VKB hard nodig. De VKB moet ophouden door de Kerk steeds maar klakkeloos te blijven volgen. Hij verzoekt het hoofdbestuur een door hem beoogde commissie nu in te stellen, zodat er snel gewerkt kan worden.
Naar de mening van de heer Greven behoort dat nog steeds het geval te zijn omdat de VKB er is voor de plaatselijke colleges van kerkrentmeesters waarvan de belangen op het spel staan bij zaken als de financiën van de kerk en Numeri, waarmee miljoenen euro’s gemoeid zijn geweest en tot op heden zonder enig resultaat. Hij vindt dat de VKB soms log manoeuvreert en weinig wendbaar is. Er vindt een trage besluitvorming plaats en er zit weinig vaart in.
De heer Greven had er geen behoefte aan om inhoudelijk over deze voorbeelden een discussie aan te gaan. Hij stelde dan ook voor een commissie uit het hoofdbestuur en de provinciale afdelingen samen te stellen die de werkwijze van het hoofdbestuur en de VKB-commissies onder de loep neemt en met voorstellen tot verbetering komt, met een slagvaardig bestuur met directe dikke lijnen naar de provinciale afdelingen. De kerkrentmeesters hebben de VKB hard nodig. De VKB moet ophouden door de Kerk steeds maar klakkeloos te blijven volgen. Hij verzoekt het hoofdbestuur een door hem beoogde commissie nu in te stellen, zodat er snel gewerkt kan worden.
Mening van de vergadering
Hierna volgde een discussie waarin primair gesteld wordt dat de zorgen, zoals die door de heer Greven geuit zijn, zeker niet als een motie van wantrouwen aan het adres van het hoofdbestuur moeten worden beschouwd. De problemen op plaatselijk vlak nemen toe. Er is behoefte aan goede voorlichting aan de kerkrentmeesters.
Eerst zal het hoofdbestuur zich moeten uitspreken over de vraag hoe men de problemen die de heer Greven noemde, zelf ervaart. Verder wordt geconstateerd dat zowel de VKB als haar afdelingen oog en aandacht hebben voor de problemen die genoemd zijn. Er zou een speerpunt bereikt worden door een gezamenlijke visie te vormen in het belang van de plaatselijke gemeenten.
Van de zijde van het hoofdbestuur werd meegedeeld dat de VKB wel een eigen gezicht moet tonen. Intern is dat duidelijk gemaakt tijdens de uiteenzetting door de voorzitter. Maar de invloed van de VKB naar de Kerk (Bestuur Dienstenorganisatie/Moderamen generale synode) is een steeds indringender onderwerp in de gesprekken van het dagelijks bestuur van de VKB. Duidelijk wordt dat er een natuurlijke spanning is tussen de VKB en de Kerk, omdat de Kerk de VKB als een lastpost ervaart, die steeds weer wijst op de belangen van de plaatselijke gemeenten.
Overigens heeft het hoofdbestuur van de VKB wel gereageerd op de problemen rondom Numeri. Het is alleen op een andere wijze gebeurd dan in het najaar van 2005. Het hoofdbestuur deed dit bewust om te voorkomen dat naar buiten toe voor de tweede achter eenvolgende maal een groot conflict met de Kerk zou gaan ontstaan.
Het hoofdbestuur heeft in zijn notitie inzake de evaluatie van de huidige kerkorde enkele verbeterpunten opgenomen, waardoor een kerkelijk lichaam zoals het Generale college voor onderzoek van beheerszaken (GCOB), dat door de Kerk min of meer buiten spel is gezet, meer invloed krijgt op het financieel beleid van de Kerk.
Maar kerkrentmeesters ervaren de zaken die de lande lijke kerk doet totaal anders. Zij begrijpen niet wat de reden is dat zaken als Numeri totaal uit de hand zijn gelopen. De VKB moet zich niet als een actiegroep opstellen, maar er kunnen momenten zijn zoals nu dat er grenzen bereikt of zelfs overschreden zijn die het rechtvaardigen dat de VKB zich jegens de Kerk anders gaat opstellen.
De voorzitter deelde mee dat het voorstel van de heer Greven, om te komen tot de instelling van een commissie, naadloos aansluit bij de visie van het hoofdbestuur. Het hoofdbestuur had reeds eerder besloten een commissie te vormen die het beleid van de VKB zou gaan bestuderen. Hieraan kunnen drie vertegenwoordigers vanuit de provinciale afdelingen worden toegevoegd. De heer Greven is blij met deze toezegging en hoopt dat deze aanpak zal leiden tot een slagvaardiger VKB.
Eerst zal het hoofdbestuur zich moeten uitspreken over de vraag hoe men de problemen die de heer Greven noemde, zelf ervaart. Verder wordt geconstateerd dat zowel de VKB als haar afdelingen oog en aandacht hebben voor de problemen die genoemd zijn. Er zou een speerpunt bereikt worden door een gezamenlijke visie te vormen in het belang van de plaatselijke gemeenten.
Van de zijde van het hoofdbestuur werd meegedeeld dat de VKB wel een eigen gezicht moet tonen. Intern is dat duidelijk gemaakt tijdens de uiteenzetting door de voorzitter. Maar de invloed van de VKB naar de Kerk (Bestuur Dienstenorganisatie/Moderamen generale synode) is een steeds indringender onderwerp in de gesprekken van het dagelijks bestuur van de VKB. Duidelijk wordt dat er een natuurlijke spanning is tussen de VKB en de Kerk, omdat de Kerk de VKB als een lastpost ervaart, die steeds weer wijst op de belangen van de plaatselijke gemeenten.
Overigens heeft het hoofdbestuur van de VKB wel gereageerd op de problemen rondom Numeri. Het is alleen op een andere wijze gebeurd dan in het najaar van 2005. Het hoofdbestuur deed dit bewust om te voorkomen dat naar buiten toe voor de tweede achter eenvolgende maal een groot conflict met de Kerk zou gaan ontstaan.
Het hoofdbestuur heeft in zijn notitie inzake de evaluatie van de huidige kerkorde enkele verbeterpunten opgenomen, waardoor een kerkelijk lichaam zoals het Generale college voor onderzoek van beheerszaken (GCOB), dat door de Kerk min of meer buiten spel is gezet, meer invloed krijgt op het financieel beleid van de Kerk.
Maar kerkrentmeesters ervaren de zaken die de lande lijke kerk doet totaal anders. Zij begrijpen niet wat de reden is dat zaken als Numeri totaal uit de hand zijn gelopen. De VKB moet zich niet als een actiegroep opstellen, maar er kunnen momenten zijn zoals nu dat er grenzen bereikt of zelfs overschreden zijn die het rechtvaardigen dat de VKB zich jegens de Kerk anders gaat opstellen.
De voorzitter deelde mee dat het voorstel van de heer Greven, om te komen tot de instelling van een commissie, naadloos aansluit bij de visie van het hoofdbestuur. Het hoofdbestuur had reeds eerder besloten een commissie te vormen die het beleid van de VKB zou gaan bestuderen. Hieraan kunnen drie vertegenwoordigers vanuit de provinciale afdelingen worden toegevoegd. De heer Greven is blij met deze toezegging en hoopt dat deze aanpak zal leiden tot een slagvaardiger VKB.
Mogelijkheden van ondersteuning
Hierrna kreeg de heer Van Rijssen het woord die door middel van een Powerpoint presentatie zijn notitie over een vernieuwde website van de VKB toelicht. Hij deelt mee dat de notitie geschreven is met als doel de leden van het hoofdbestuur en de afdelingsbesturen informatie te verstrekken over de voortgang van de gedachtebepaling rond de websitevernieuwing. Er is input nodig om vervolgens een functioneel ontwerp te maken. Dat betreft o.m.:
a. De vraag welke prioriteiten er kunnen worden gegeven aan de diverse voorgestelde nieuwe elementen in de website en of er andere nieuwe elementen denkbaar zijn.
b. Welke ideeën bestaan er bij de bestuursleden over de structuur van de website en over de op te nemen informatie
c. Welke specifieke wensen zijn er voor de afdelingspagina’s en
d. Voorstellen of een voordracht voor deelnemers in de sparringgroep.
Eerder heeft het hoofdbestuur de wens uitgesproken dat de VKB als dienstverlenend instituut over een kenniscentrum dient te beschikken, waar de leden deze informatie op momenten waarop het hun uitkomt, dus vaak buiten kantoortijd, van de website kunnen halen. Daarnaast dient de vernieuwde website een bijdrage te leveren aan de versterking van de afdelingsstructuur en vergroting van de bekendheid en de waardering van het werk van de VKB bij derden.
De heer Van Rijssen deelde mee dat er in de nieuwe website, afhankelijk van wenselijkheid en haalbaarheid, een groot aantal nieuwe elementen wordt opgenomen, w.o. Mijn VKB, een afdelingspagina, webwinkel, forum, Kerkplein, Kerkwiki en E-learning module. Wat de planning betreft, is het streven erop gericht dat de vernieuwde website tijdens het VKB-Congres van 2009 geheel online is.
De heer Van Rijssen wijst er op dat de routinematige activiteiten op het Centraal Bureau voor een belangrijk deel zullen verdwijnen. Hiervoor in de plaats komen diverse nieuwe activiteiten, zoals:
— het adviseren en ondersteunen van de kerkrentmeesters inzake het gebruik van de nieuwe mogelijkheden van de website;
— het pro-actief informeren van leden over mogelijkheden die de VKB biedt om het werk voor de kerkelijke gemeente te vergemakkelijken en te verbeteren; en
— het feitelijke werk ten behoeve van de website, zoals een webredactie, fotoredactie, het vullen en onderhouden van de website.
Het hoofdbestuur vindt het plan een ambitieus stuk. De aandacht zal zich primair moeten richten op de behoeften van de plaatselijke gemeenten. Aan het gebruik van vakjargon valt niet te ontkomen, maar wel is het goed zich te realiseren dat er ook veel oudere kerkrentmeesters zijn die hiermee niet altijd raad weten.
Voorts wordt aandacht gevraagd voor het Programma van eisen (Pve). Er moet gewerkt worden zoals een architect dat doet, namelijk een Pve dat eenvoudig van opzet is, met daaraan gekoppeld een tevoren vastgesteld budget, dat niet overschreden mag worden.
a. De vraag welke prioriteiten er kunnen worden gegeven aan de diverse voorgestelde nieuwe elementen in de website en of er andere nieuwe elementen denkbaar zijn.
b. Welke ideeën bestaan er bij de bestuursleden over de structuur van de website en over de op te nemen informatie
c. Welke specifieke wensen zijn er voor de afdelingspagina’s en
d. Voorstellen of een voordracht voor deelnemers in de sparringgroep.
Eerder heeft het hoofdbestuur de wens uitgesproken dat de VKB als dienstverlenend instituut over een kenniscentrum dient te beschikken, waar de leden deze informatie op momenten waarop het hun uitkomt, dus vaak buiten kantoortijd, van de website kunnen halen. Daarnaast dient de vernieuwde website een bijdrage te leveren aan de versterking van de afdelingsstructuur en vergroting van de bekendheid en de waardering van het werk van de VKB bij derden.
De heer Van Rijssen deelde mee dat er in de nieuwe website, afhankelijk van wenselijkheid en haalbaarheid, een groot aantal nieuwe elementen wordt opgenomen, w.o. Mijn VKB, een afdelingspagina, webwinkel, forum, Kerkplein, Kerkwiki en E-learning module. Wat de planning betreft, is het streven erop gericht dat de vernieuwde website tijdens het VKB-Congres van 2009 geheel online is.
De heer Van Rijssen wijst er op dat de routinematige activiteiten op het Centraal Bureau voor een belangrijk deel zullen verdwijnen. Hiervoor in de plaats komen diverse nieuwe activiteiten, zoals:
— het adviseren en ondersteunen van de kerkrentmeesters inzake het gebruik van de nieuwe mogelijkheden van de website;
— het pro-actief informeren van leden over mogelijkheden die de VKB biedt om het werk voor de kerkelijke gemeente te vergemakkelijken en te verbeteren; en
— het feitelijke werk ten behoeve van de website, zoals een webredactie, fotoredactie, het vullen en onderhouden van de website.
Het hoofdbestuur vindt het plan een ambitieus stuk. De aandacht zal zich primair moeten richten op de behoeften van de plaatselijke gemeenten. Aan het gebruik van vakjargon valt niet te ontkomen, maar wel is het goed zich te realiseren dat er ook veel oudere kerkrentmeesters zijn die hiermee niet altijd raad weten.
Voorts wordt aandacht gevraagd voor het Programma van eisen (Pve). Er moet gewerkt worden zoals een architect dat doet, namelijk een Pve dat eenvoudig van opzet is, met daaraan gekoppeld een tevoren vastgesteld budget, dat niet overschreden mag worden.
VKB-voorlichtingsbijeenkomsten nieuwe kerkrentmeesters
De heer Roseboom geeft een toelichting op het voornemen voorlichtingsbijeenkomsten voor nieuwe kerkrentmeesters te houden. In augustus 2008 is geprobeerd nog iets op te starten voor het najaar van 2008, maar dat bleek te laat te zijn. Vanaf 2009 is de mogelijkheid aanwezig dat er per afdeling of per cluster van afdelingen dergelijke voorlichtingsbijeenkomsten gehouden worden. Het karakter van de voorlichtingsbijeenkomst is te laten zien wat de VKB kan betekenen voor de plaatselijke colleges van kerkrentmeesters, de rol van de provinciale afdelingen hierbij en die van het Centraal Bureau.
Gepleit wordt voor een geclusterde aanpak, b.v. Friesland, Groningen en Drenthe. Voorkomen moet worden dat een dergelijke voorlichtingsbijeenkomst wordt beschouwd als concurrentie van de ledenvergaderingen van de afdelingen, die meestal in maart/april plaatsvinden.
Gepleit wordt voor een geclusterde aanpak, b.v. Friesland, Groningen en Drenthe. Voorkomen moet worden dat een dergelijke voorlichtingsbijeenkomst wordt beschouwd als concurrentie van de ledenvergaderingen van de afdelingen, die meestal in maart/april plaatsvinden.
Evaluatie kerkorde
De vergadering neemt kennis van een door het hoofdbestuur op 6 september 2008 vastgestelde notitie waarin voorstellen worden gedaan voor het aanbrengen van een aantal kerkordewijzigingen in de vermogensrechtelijke aangelegenheden voor zover niet van diaconale aard. Het is de bedoeling deze notitie in bespreking te brengen bij o.a. het Moderamen van de generale synode. Tevens zal de notitie worden geagendeerd voor het eerstvolgende overleg met de kerkrentmeester-synodeleden.
Inventarisatieproject van orgels
De vergadering neemt kennis van een kopie van een publicatie uit “Kerkbeheer” van juli-augustus 2008 over het inventarisatieproject van orgels in de Protestantse Kerk in Nederland en het ontwikkelen van een database van kerkgebouwen.
Numeri
Gemeld wordt dat er in het kader van het Numeri-project een extra synodevergadering is belegd die weinig opgeleverd heeft. De VKB zal de komende ontwikkelingen nauwlettend volgen.
Stuurgroep Werk in de Wijngaard
In een eerste versie van een nota van de Stuurgroep “Werk in de Wijngaard” met als titel “Voorbij de wissel, het spoor en de bielzen”, staat veel informatie, maar het geeft geen antwoord op de vraag waarvoor deze Stuurgroep is ingesteld, namelijk over de pastorale verzorging in de kleine gemeenten. Wanneer de daarin genoemde voornemens geëffectueerd zouden worden, betekent dit juist een lastenverzwaring voor de gemeenten.
Na de rondvraag waarbij enkele vragen aan de orde komen over vergrijzing, draaginsignes, het instellen van een centraal adres tot wie colleges van kerkrentmeesters zich in het kader van het afstoten van kerkgebouwen kunnen wenden en het uitspreken van een dankgebed door de secretaris, volgt sluiting
Na de rondvraag waarbij enkele vragen aan de orde komen over vergrijzing, draaginsignes, het instellen van een centraal adres tot wie colleges van kerkrentmeesters zich in het kader van het afstoten van kerkgebouwen kunnen wenden en het uitspreken van een dankgebed door de secretaris, volgt sluiting
Ik wil starten met VKB Academy.
U heeft geen Flash player geinstalleerd. Klik hier om deze te downloaden.
