Studie over toekomst van dorpskerken
Geschreven door Ben van der Schaaf Datum: 21-12-2011
“Leve de Dorpskerk” is de titel van een verslag van een studie naar de mogelijkheden en beperkingen van kleine kerkelijk gemeenten in kleine dorpsgemeenschappen. De studie van de hand van ds. Wim Beekman, oud-preses van de generale synode van de Nederlandse Hervormde Kerk en tegenwoordig predikant in Molkwerum en Warns, kleine dorpsgemeenschappen in de zuidwesthoek van Friesland.
Ds. Beekman is er tijdens een recent studieverlof waarin hij zich wijdde aan de toekomst van de dorpskerk, van overtuigd geraakt dat de kleine dorpskerk toekomst heeft. Maar alleen wanneer deze zich blijft verbinden met de lokale dorpsgemeenschap. “Ik geloof niet in grote regionale kerkelijke verbanden op het platteland. Bovenplaatselijke kerkelijke verbanden doen de kerkelijke gemeentes in de dorpen verdampen. Met schaalvergroting jaag je God en zijn gelovigen Jorwerd uit. Ik geloof in een dorpskerk ín het eigen dorp, ván het eigen dorp. Een dorpsgemeente maakt deel uit van de identiteit van het eigen dorp. Zo niet dan heeft zij in het dorp weinig te zoeken”, zo schrijft ds. Beekman.
Hoogte- en dieptepunt voorbij
De Friese predikant noteert twee ervaringen: het hoogtepunt maar ook het dieptepunt van de dorpskerken is voorbij. “In het dorp draait het niet meer allemaal om de kerken, wij vormen als kerk niet meer het middenpunt van het dorp. Wij zullen als dorpskerken gewoon één van de stukjes van de bredere dorpsgemeenschap gaan vormen waar mensen al dan niet voor kiezen. We mogen dus als kerk leren leven als minderheid”.
Volgens ds. Beekman zou de dorpskerk mag in haar organisatie zo klein mogelijk moeten zijn. “Een ‘lichte organisatie’ raden sociologen de verenigingen en instellingen in de dorpen aan. Voor de dorpskerken vertaal ik dat als: ‘bij voorkeur kleine kerkenraden, meer vrijwilligers voor afzonderlijke stukjes gemeentewerk, en minder ambtsdragers die lange tijd voor veel verantwoordelijk zijn’. Ik pleit er dan ook voor dat kerkenraden informele groepen stimuleren die los van statuten en ambtelijke regels zelfstandig delen van het kerkelijk leven dragen.”
Daarnaast constateerde hij dat ook het dieptepunt van de dorpskerk voorbij is. “We hebben de krimp doorstaan. De laatste rapporten van het Sociaal en Cultureel Planbureau en van het Centraal Bureau van de Statistiek ademen voorzichtig het vermoeden dat de secularisatie voor kerkelijk leven een duidelijke ruimte open zal laten. Ongeveer een derde van de Nederlandse bevolking zal zich blijven verbinden met een kerk en ruim een tiende deel zal een trouwe kerkganger blijven. Op het platteland zal dat gedeelte iets hoger zijn.”
"Dorpskerk overleeft"
“Eenzelfde voorzichtig positieve verwachting geldt overigens voor het gehele platteland. De dorpen zullen niet leeglopen, enkele uitzonderingen in ongunstige gebieden uitgezonderd. Jongeren verlaten niet massaal de dorpen en velen, jong en oud, laten zich in voldoende mate aanspreken door dorpsgevoel, dorpsplicht en lokaal zelfbewustzijn. Zij zullen de dorpsgemeenschappen blijven dragen. De dorpen zullen overleven. En als het dorp overleeft, dan ook de dorpskerk, tenminste wanneer zij deel blijft uitmaken van het dorp”, aldus ds. Beekman in zijn studieverslag “Leve de dorpskerk”.
Het verslag is inmiddels enkele malen aan de orde gekomen en besproken tijdens vergaderingen van provinciale afdelingen van de VKB.
De volledige tekst van het document is hier te downloaden.
De volledige tekst van het document is hier te downloaden.
Ik wil starten met VKB Academy.
U heeft geen Flash player geinstalleerd. Klik hier om deze te downloaden.
