De kerken als arbeidsmarkt: een onderzoek
Geschreven door Bert van Rijssen Datum: 3-11-2011
De Bond van Kerkelijke Medewerkers (BKM) en de Vereniging voor Kerkrentmeesterlijk Beheer (VKB) voeren in het najaar van 2011 in samenwerking onderzoek uit naar de Protestantse Kerk als arbeidsmarkt. Colleges van Kerkrentmeesters worden van harte uitgenodigd aan dit onderzoek deel te nemen. Deelnemen is eenvoudig: met een digitaal in te vullen enquêteformulier op de websites van de VKB en de BKM.
Vertegenwoordigers van plaatselijke gemeenten wordt verzocht de vragen in te vullen. Dat kost op zichzelf niet zoveel tijd. Wel moet men daartoe misschien de gegevens van de eigen gemeente vooraf even op een rij zetten maar dat is ook handig voor het eigen overzicht. Indien u op de eerste pagina uw e-mail adres vermeldt wordt de door u ingevulde enquête aan u teruggemaild.
Voor deelname aan de enquête: klik hier.
Vult u de enquête liever gewoon op papier in? Vraag dan een formulier op bij de VKB, info@kerkrentmeester.nl of postbus 176, 3300 AD Dordrecht.
Arbeidsmarktonderzoek vormt in de sector 'kerkelijk werk' een nog onbetreden pad, zeker op het niveau van de plaatselijke kerken. Er zijn weinig gegevens beschikbaar over de omvang van de werksector, van het aantal arbeidsplaatsen en over de diverse beroepen in deze sector. Ook over ontwikkelingen met betrekking tot instroom en uitstroom van medewerkers zijn slechts indrukken beschikbaar die niet zijn gebaseerd op cijfers. Het is dan ook binnen de sector niet mogelijk om arbeidsmarktbeleid te ontwikkelen of werkers gefundeerde adviezen te verstrekken. De CNV-Bond BKM en de VKB willen een bijdrage leveren aan de kwaliteit en de perspectieven van de werksector, dus van het betaalde, professionele werk in de kerken. Op grond hiervan kwam de wens op tot het verrichten van een praktisch gericht arbeidsmarktonderzoek. Het onderzoek is een vervolg op de succesvolle samenwerking van BKM, VKB en Dienstenorganisatie PKN (HRM) die resulteerde in de publicatie ‘Werken in de Kerk’.
Vele werkers op het kerkelijk erf zijn werkzaam in een kleinschalige setting, zonder collega’s of met één of enkele collega´s temidden van de vele vrijwilligers in plaatselijke gemeenten van de kerk. We hebben het dan over uiteenlopende typen (mede)werkers, waaronder ook kosters en kerkmusici. Gezien hun specifieke positie hebben we het in dit onderzoek niet over de predikanten. Het plaatselijk kerkbestuur is de werkgever van de medewerkers maar vervult die rol niet altijd op een expliciete en eenduidige manier. Omdat ambtsdragers regelmatig wisselen, is er bovendien niet altijd sprake van continuïteit in de uitoefening van de werkgeversfunctie. Dit brengt met zich mee dat er nogal eens sprake is van beperkte aandacht voor deskundigheidsbevordering en nascholing. In een kleinschalige werksetting kan tevens een slechts beperkte beroepsmobiliteit worden geboden. Overigens geldt dat werkers vaak bewust hebben gekozen voor werken in de kerk, dat ze heel gemotiveerd zijn en een arbeidsvreugde ervaren die mede bepaald wordt door het specifieke karakter van de kerk als werkgevende organisatie.
Ledenverlies en bezuinigingen van de kerken brengen een grotere druk met zich mee op het rendement van de betaalde, professionele arbeid voor de kerk als organisatie. Daardoor groeit het belang voor werkgevers en werknemers om aandacht te schenken aan de organisatie van de kerkelijke arbeidsmarkt en aan de kwaliteit van de arbeid en van de beroepsuitoefenaren in deze sector.
Doelstelling van het onderzoek is dus om de kerkelijke arbeidsmarkt als terrein nader te bepalen en af te grenzen, en om de samenstelling ervan naar beroepen, functies en functieniveaus in kaart te brengen. En tevens om enkele kerncijfers te verzamelen over uitstroom en instroom in de kerkelijke arbeidsmarkt als geheel en in onderdelen ervan. En tenslotte om enkele trends en prognoses omtrent de ontwikkelingen binnen de kerkelijke arbeidsmarkt af te leiden en te formuleren, welke bouwstenen kunnen leveren voor de vorming van beleid en het geven van advies.
Uitgaande van deze doelstelling is voorgesteld als concreet product toe te werken naar een 'monitor', die (in eerste aanleg en daarna mogelijk periodiek) de cijfers en overige uitkomsten uit dit onderzoek weergeeft, en welk instrument als basis kan dienen, zowel mogelijk voor vervolgonderzoek als voor het vormen van beleid en uitbrengen van advies.
Wat betreft beleid en advies, denken we aan materiaal en tips voor kerkelijke werkgevers en werknemers om er maatregelen op te baseren in de zin van personeelsbeleid, werving, scholing, loopbaanbegeleiding e.d. Daarbij denken we tevens aan een aspect als de functie van betaald werk voor de kerken en de consequenties daarvan voor werken aan ontwikkeling en kwaliteit ervan. Maar ook aan de prognose op het gebied van uitstroom en aan maatregelen die dit wenselijk maakt op het gebeid van gewenste instroom, behoud en ontwikkeling van deskundigheid e.d.
De enquête kan tussen half oktober 2011 en 1 februari 2012 worden ingevuld. De onderzoeksgroep verwacht daarna enige maanden nodig te hebben voor de verwerking. De uitkomsten worden ter beschikking van alle deelnemende gemeenten gesteld. Bij voorbaat danken wij ieder voor de medewerking!
Ik wil starten met VKB Academy.
U heeft geen Flash player geinstalleerd. Klik hier om deze te downloaden.