Pensioenfonds Samenbinding opgeheven
Geschreven door Th.J. Leene Datum: 15-3-2009
Eind januari verscheen in het dagblad “Trouw” een kleine advertentie waarin werd gemeld dat de Stichting Pensioenfonds Samenbinding in liquidatie is getreden waarbij de rechten en verplichtingen worden overgedragen aan Delta Lloyd Levensverzekering N.V. te Amsterdam.
Het zijn van die advertenties, gezet
in een kleine letter die vrijwel
niemand leest, maar die geplaatst
moeten worden om te voldoen aan
wat wettelijk is voorgeschreven.
Toch is het zo dat het bericht een
besluit markeert waar een hele
geschiedenis aan voorafgegaan is.
Nu is, of beter misschien, was het pensioenfonds Samenbinding buiten de kleine kring van deelnemers, vrij onbekend. Het was één van de kleine pensioenfondsen waarvan er tot voor kort en misschien nog steeds, meer dan 2.000 in ons land bestonden. Het fonds werd opgericht in 1954 door de gereformeerde kerken voor alle werknemers die in dienst waren van kerken of kerkelijke instellingen. Vanaf de aanvang is Samenbinding een pensioenfonds geweest dat niet alleen open stond voor leden van de gereformeerde kerken, maar open stond voor deelnemers uit alle christelijke kerken en instellingen. In de praktijk kwamen de deelnemers toch vooral uit de gereformeerde kerken. Pas op 18 juni 1957 werd de instellingsbeschikking goedgekeurd. Ook toen maalden de ambtelijke molens kennelijk langzaam..
In het algemeen is het zo dat in de vorige eeuw de behoefte aan een goede oudedagsvoorziening geleidelijk aan groeide. Voor vaste werknemers in de grote bedrijven waren er wel regelingen en ook voor werknemers bij de overheid bestond er wel een pensioenvoorziening, maar het was nog lang niet algemeen. In 1919 kwam er een Vrijwillige Ouderdomsvoorziening tot stand waarin de overheid op vrijwillige basis inspeelde op werkgevers, werknemers en zelfstandigen, ook de ‘losse krachten’ die buiten de bestaande regelingen vielen, maar waardoor toch op deze manier een bodemvoorziening getroffen kon worden..
Pas na de Tweede Wereldoorlog werd de pensioenvoorziening een actueel onderwerp en werden er allerlei fondsen opgericht om voor de mensen in een dienstbetrekking tot een redelijke oudedagsvoorziening te komen.
Een algemene verplichting om een pensioenvoorziening te treffen voor de werknemers was er toen niet en is er nog steeds niet. Wel werd steeds meer in arbeidsovereenkomsten een pensioenvoorziening verplicht gesteld. Voor de werknemers bij de gereformeerde kerken werd in 1954 het pensioenfonds “Samenbinding” opgericht. De naam van het fonds was ontleend aan een tekst uit Zacharia 11. De kerken en instellingen werden aangemoedigd om zich bij het fonds aan te sluiten, op vrijwillige basis. Elke instelling en elke afzonderlijke kerkelijke gemeente kon hierover zelfstandig een besluit nemen.
Er waren een behoorlijk aantal kerken en instellingen die zich aansloten en in de loop van de zestiger jaren was het aantal deelnemers gestegen tot boven de 900. In 1967 kwam daar verandering in. De deelnemers die afkomstig waren uit instellingen, werkzaam bijvoorbeeld in verzorgingshuizen en in de gezinsverzorging, konden gebruik maken van de mogelijkheid om hun pensioenvoorziening onder te brengen bij het PGGM, ook toen al een groot pensioenfonds, dat ooit ook vanuit kerkelijke instellingen was opgericht.
Velen maakten hiervan gebruik, maar voor de kosters, die werkzaam waren in de kerken, was die mogelijkheid er helaas niet.
Het vertrek van zoveel deelnemers was voor het fonds Samenbinding een behoorlijke aderlating. Het aantal deelnemers liep terug tot slechts enkele honderden, en vanaf die tijd liep het aantal langzaam verder terug. Het fonds was op zich uitstekend, de uitvoering van de pensioenregeling was ondergebracht bij Delta Lloyd, en in de loop van de jaren werd de pensioenvoorziening ook aangepast en verder ontwikkeld, maar de premie was en bleef vrij hoog en de middelen ontbraken om het bijvoorbeeld mogelijk te maken met vervroegd pensioen te kunnen gaan.
Wel ging het fonds met de tijd mee. Per 1 januari 1995 werd overgegaan van een regeling gebaseerd op een beschikbaar premiestelsel naar een eindloonregeling, in navolging van vele andere pensioenfondsen. In de arbeidsvoorwaardenregeling voor de kosters werd opname in de pensioenvoorziening verplicht gesteld, maar niet alle kerkelijke gemeenten voelden zich verplicht om zich aan de arbeidsvoorwaardenregeling te houden. Gelukkig is daar in de loop van de jaren ook verbetering in gekomen en nu is het een normale zaak dat de landelijk geldende arbeidsovereenkomst wordt gehanteerd. Zeker na de fusie van de kerken in 2004, toen de arbeidsvoorwaardenregeling gewoon deel ging uitmaken van de arbeidsvoorwaardenregeling van de Protestantse Kerk in Nederland.
De terugloop van de kerkelijke betrokkenheid had zijn gevolgen, ook voor de kosters. Als een koster met pensioen ging, werd de opvolger dikwijls een parttimer, of er werd geen betaalde kracht meer aangenomen maar werden de kosterstaken uitgevoerd door een of meer vrijwilligers.
Als gevolg daarvan nam het aantal deelnemers aan het pensioenfonds Samenbinding langzaam verder af. Deze ontwikkeling had geen invloed op de algemene kosten waar een pensioenfonds mee te maken heeft. Ook als het aantal deelnemers terugloopt, blijven die kosten op ongeveer hetzelfde peil. Het werd noodzakelijk om te trachten een steviger basis voor het pensioenfonds te vinden en dat werd bereikt doordat het gehele bestand aan deelnemers per 1 september 2005 op grond van een verplichtstelling door de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid is overgegaan naar het PGGM, momenteel Pensioenfonds Zorg & Welzijn geheten.
De afwikkeling van het pensioenfonds Samenbinding nam nog enkele jaren in beslag, maar het fonds in nu formeel ‘in liquidatie’. De pensioenvoorziening van zowel gepensioneerden als van de ouddeelnemers aan Samenbinding is gegarandeerd. Er is wel een eind gekomen aan het bestaan van een pensioenfonds dat gedurende een halve eeuw een belangrijke taak heeft vervuld: de zorg voor de oudedagvoorziening van een groot aantal mensen die zich gedurende een groot aantal jaren hun beste krachten hebben gegeven aan het werk in onze kerkelijke gemeenten.
De heer Leene was voorzitter van het bestuur van het pensioenfonds Samenbinding.
Nu is, of beter misschien, was het pensioenfonds Samenbinding buiten de kleine kring van deelnemers, vrij onbekend. Het was één van de kleine pensioenfondsen waarvan er tot voor kort en misschien nog steeds, meer dan 2.000 in ons land bestonden. Het fonds werd opgericht in 1954 door de gereformeerde kerken voor alle werknemers die in dienst waren van kerken of kerkelijke instellingen. Vanaf de aanvang is Samenbinding een pensioenfonds geweest dat niet alleen open stond voor leden van de gereformeerde kerken, maar open stond voor deelnemers uit alle christelijke kerken en instellingen. In de praktijk kwamen de deelnemers toch vooral uit de gereformeerde kerken. Pas op 18 juni 1957 werd de instellingsbeschikking goedgekeurd. Ook toen maalden de ambtelijke molens kennelijk langzaam..
In het algemeen is het zo dat in de vorige eeuw de behoefte aan een goede oudedagsvoorziening geleidelijk aan groeide. Voor vaste werknemers in de grote bedrijven waren er wel regelingen en ook voor werknemers bij de overheid bestond er wel een pensioenvoorziening, maar het was nog lang niet algemeen. In 1919 kwam er een Vrijwillige Ouderdomsvoorziening tot stand waarin de overheid op vrijwillige basis inspeelde op werkgevers, werknemers en zelfstandigen, ook de ‘losse krachten’ die buiten de bestaande regelingen vielen, maar waardoor toch op deze manier een bodemvoorziening getroffen kon worden..
Pas na de Tweede Wereldoorlog werd de pensioenvoorziening een actueel onderwerp en werden er allerlei fondsen opgericht om voor de mensen in een dienstbetrekking tot een redelijke oudedagsvoorziening te komen.
Een algemene verplichting om een pensioenvoorziening te treffen voor de werknemers was er toen niet en is er nog steeds niet. Wel werd steeds meer in arbeidsovereenkomsten een pensioenvoorziening verplicht gesteld. Voor de werknemers bij de gereformeerde kerken werd in 1954 het pensioenfonds “Samenbinding” opgericht. De naam van het fonds was ontleend aan een tekst uit Zacharia 11. De kerken en instellingen werden aangemoedigd om zich bij het fonds aan te sluiten, op vrijwillige basis. Elke instelling en elke afzonderlijke kerkelijke gemeente kon hierover zelfstandig een besluit nemen.
Er waren een behoorlijk aantal kerken en instellingen die zich aansloten en in de loop van de zestiger jaren was het aantal deelnemers gestegen tot boven de 900. In 1967 kwam daar verandering in. De deelnemers die afkomstig waren uit instellingen, werkzaam bijvoorbeeld in verzorgingshuizen en in de gezinsverzorging, konden gebruik maken van de mogelijkheid om hun pensioenvoorziening onder te brengen bij het PGGM, ook toen al een groot pensioenfonds, dat ooit ook vanuit kerkelijke instellingen was opgericht.
Velen maakten hiervan gebruik, maar voor de kosters, die werkzaam waren in de kerken, was die mogelijkheid er helaas niet.
Het vertrek van zoveel deelnemers was voor het fonds Samenbinding een behoorlijke aderlating. Het aantal deelnemers liep terug tot slechts enkele honderden, en vanaf die tijd liep het aantal langzaam verder terug. Het fonds was op zich uitstekend, de uitvoering van de pensioenregeling was ondergebracht bij Delta Lloyd, en in de loop van de jaren werd de pensioenvoorziening ook aangepast en verder ontwikkeld, maar de premie was en bleef vrij hoog en de middelen ontbraken om het bijvoorbeeld mogelijk te maken met vervroegd pensioen te kunnen gaan.
Wel ging het fonds met de tijd mee. Per 1 januari 1995 werd overgegaan van een regeling gebaseerd op een beschikbaar premiestelsel naar een eindloonregeling, in navolging van vele andere pensioenfondsen. In de arbeidsvoorwaardenregeling voor de kosters werd opname in de pensioenvoorziening verplicht gesteld, maar niet alle kerkelijke gemeenten voelden zich verplicht om zich aan de arbeidsvoorwaardenregeling te houden. Gelukkig is daar in de loop van de jaren ook verbetering in gekomen en nu is het een normale zaak dat de landelijk geldende arbeidsovereenkomst wordt gehanteerd. Zeker na de fusie van de kerken in 2004, toen de arbeidsvoorwaardenregeling gewoon deel ging uitmaken van de arbeidsvoorwaardenregeling van de Protestantse Kerk in Nederland.
De terugloop van de kerkelijke betrokkenheid had zijn gevolgen, ook voor de kosters. Als een koster met pensioen ging, werd de opvolger dikwijls een parttimer, of er werd geen betaalde kracht meer aangenomen maar werden de kosterstaken uitgevoerd door een of meer vrijwilligers.
Als gevolg daarvan nam het aantal deelnemers aan het pensioenfonds Samenbinding langzaam verder af. Deze ontwikkeling had geen invloed op de algemene kosten waar een pensioenfonds mee te maken heeft. Ook als het aantal deelnemers terugloopt, blijven die kosten op ongeveer hetzelfde peil. Het werd noodzakelijk om te trachten een steviger basis voor het pensioenfonds te vinden en dat werd bereikt doordat het gehele bestand aan deelnemers per 1 september 2005 op grond van een verplichtstelling door de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid is overgegaan naar het PGGM, momenteel Pensioenfonds Zorg & Welzijn geheten.
De afwikkeling van het pensioenfonds Samenbinding nam nog enkele jaren in beslag, maar het fonds in nu formeel ‘in liquidatie’. De pensioenvoorziening van zowel gepensioneerden als van de ouddeelnemers aan Samenbinding is gegarandeerd. Er is wel een eind gekomen aan het bestaan van een pensioenfonds dat gedurende een halve eeuw een belangrijke taak heeft vervuld: de zorg voor de oudedagvoorziening van een groot aantal mensen die zich gedurende een groot aantal jaren hun beste krachten hebben gegeven aan het werk in onze kerkelijke gemeenten.
De heer Leene was voorzitter van het bestuur van het pensioenfonds Samenbinding.
Ik wil starten met VKB Academy.
U heeft geen Flash player geinstalleerd. Klik hier om deze te downloaden.
