Tien jaar SBKG Zuid-Holland
Geschreven door R.M. Belder Datum: 15-1-2008
Eind oktober 2007 gaf het bestuur van de Stichting Behoud Kerkelijke Gebouwen (SBKG) van Zuid-Holland een brochure uit aan o.m. alle colleges van kerkrentmeesters in Zuid-Holland waarin werd stil gestaan bij het 10-jarig bestaan van de SBKG. Op de foto de uit 1421 daterende kerk van de hervormde gemeente St. Antoniepolder. Deze gemeente meldde zich als eerste donateur bij de SBKG Zuid-Holland.
De eerste SBKG werd in Friesland opgericht, namelijk in 1982, gevolgd door die van Groningen waaraan enkele jaren daarna Drenthe werd toegevoegd. De stichting wist in korte tijd vele kerkrestauraties in haar werkgebied van de grond te krijgen. Het hoofdbestuur van de toenmalige Vereniging van Kerkvoogdijen stimuleerde de overige provinciale afdelingen om een SBKG op te richten. In Zuid-Holland duurde dat tot 1996. Tijdens de winter van 1995-1996 werden personen gezocht om zitting te nemen in het bestuur van de op te richten stichting. Op 1 april 1996 was een groep personen bijeen te Puttershoek, namelijk de heren G. Bijl, ir. J. van den Hil, ir. A.B.J. de Koning, H. Staal en G.J. Woudenberg.
Op 5 september 1996 werd de akte van oprichting verleden door mr. R. van den Berg, notaris te Alphen aan den Rijn. De eerste donateur, de hervormde gemeente van St. Antoniepolder, meldde zich op 27 september 1996. Het gebouw van deze gemeente staat in het omringende polderlandschap als een rots in de branding, want dit kerkgebouw heeft de Elizabethsvloed van 1421 doorstaan. Als eerste Evangelisch-Lutherse donateur meldde zich de lutherse gemeente van Rotterdam, namelijk op 30 maart 1997.
Eerste donateur
Op 5 september 1996 werd de akte van oprichting verleden door mr. R. van den Berg, notaris te Alphen aan den Rijn. De eerste donateur, de hervormde gemeente van St. Antoniepolder, meldde zich op 27 september 1996. Het gebouw van deze gemeente staat in het omringende polderlandschap als een rots in de branding, want dit kerkgebouw heeft de Elizabethsvloed van 1421 doorstaan. Als eerste Evangelisch-Lutherse donateur meldde zich de lutherse gemeente van Rotterdam, namelijk op 30 maart 1997.
Terwijl de voorkeur van het hoofdbestuur van de VVK er naar uit ging te streven naar een professionele organisatie, was de mening van het bestuur van de SBKG dat de doelstelling van de stichting beter als vrijwilligersorganisatie gediend is. Daarmee wordt bereikt dat men de kerkelijke gemeenten, de donateurs, zo voordelig mogelijk van dienst kan zijn. Het aantal bestuursleden werd in de loop der jaren verhoogd tot 12. Eind 2006 waren de volgende disciplines in het bestuur van de SBKG Zuid-Holland aanwezig: bouwkunde, architectuur, financiële en administratieve zaken, juridische zaken, monumentenzorg en management.
Het werk
De primaire doelstelling van de SBKG is de leden van de VKB en andere eigenaren van kerkelijke gebouwen in Zuid-Holland bij te staan in zaken van restauratie, herstel en onderhoud van gebouwen met toebehoren. Het beheer en onderhoud van kerkgebouwen vraagt kennis van zaken en veel aandacht. Dat geldt niet alleen voor oude gebouwen, maar ook voor jongere gebouwen. Bij restauratie, herstel en onderhoud van de kerkelijke gebouwen wordt door vele colleges van kerkrentmeesters extern advies gevraagd. Begin 1999 is de werkwijze van de SBKG Zuid-Holland schriftelijk vastgelegd. In beginsel houdt zij zich met beleidsadviezen bezig die in drie stappen tot stand komen, namelijk:
a. een analyse van het probleem;
b. overeenstemming over een plan van aanpak ; en
c. tenslotte een uitvoeringsadvies.
Verder heeft de SBKG in de afgelopen tien jaar de voorbereiding en uitvoering van een plan volledig begeleid. Maar naast de primaire doelstelling, houdt de SBKG zich ook bezig met afgeleide werkzaamheden zoals het uitgeven van nieuwsbrieven en het onderhouden van contacten met overheden en met politieke partijen, e.e.a. in het kader van behartiging van de belangen van de kerkelijke gemeenten. Met name met het Provinciebestuur had de SBKG Zuid-Holland regelmatig bilaterale contacten.
De groei
De geestdrift waarmee de bestuurders zich gedurende de eerste tien jaren ingezet hebben voor de SBKG van Zuid-Holland, heeft ongetwijfeld te maken met de voorspoedige groei van de stichting. Na de totstandkoming van de Protestantse Kerk in Nederland richt de stichting zich op alle gemeenten in Zuid-Holland die onder de Protestantse Kerk in Nederland ressorteren, totaal zo’n 350 gemeenten. In het eerste jaar na de kerkvereniging steeg het aantal donateurs van de stichting. Het beleid van de SBKG Zuid-Holland is er de komende jaren op gericht de resterende 60 pct. van de gemeenten die geen donateur van de SBKG zijn, ertoe te bewegen om donateur te worden. Daardoor wordt zij in staat gesteld om de tarieven voor de dienstverlening aan haar cliënten laag te houden en tevens om de belangen van de totale doelgroep te blijven dienen.
Wijzigingen in de wet- en regelgeving inzake de monumentale kerkelijke gebouwen vormden een drijfveer om tot oprichting van de SBKG Zuid-Holland te komen. In het eerste decennium heeft het bestuur zich daar intensief mee bezig gehouden. Hoewel niet meer dan ongeveer de helft van alle kerkelijke gebouwen op de lijst van beschermde rijksmonumenten voorkomt, eisen deze soms meer dan de helft van de tijd en aandacht op. De laatste tijd wordt de vraag naar adviezen ten behoeve van jongere kerkgebouwen merkbaar groter.
Zoals we de eerste tien jaren samen het hoofd hebben geboden aan bijzondere omstandigheden op onze weg, mogen we er ook op vertrouwen dat onze Schepper in de komende jaren zal voorzien in mensen die kerkrentmeesters willen bijstaan bij hun kerkordelijke taak: het zorgdragen voor het beschikbaar zijn van ruimten voor de eredienst en andere activiteiten van de gemeente, zo besluit het bestuur van de SBKG Zuid-Holland deze brochure.