Sponsor een dakpan:
Een actie die het hele dorp bij de kerk betrekt
Sponsor een dakpan van vijf euro en leg ook een persoonlijke boodschap op het dak van de Nicolaaskerk. Met deze actie voor alle dorpsgenoten won de Protestantse Gemeente Krommenie de VKB-Marsh Award 2026. Maar voor Gert Middeljans, Marja Westra en Annette Boon zit de grootste winst niet in het opgehaalde bedrag, maar in de ontmoetingen. “Wij dachten dat wij de eigenaar waren. Maar die kerk blijkt van het hele dorp te zijn.”
Tekst Joost Schelling / Wilnanda Hukom Beeld Arno Fotografie
“In 2023 bleek dat het dak lek was. De tweede waterkerende laag was versleten”, vertelt Gert Middeljans, voorzitter van het college van kerkrentmeesters. “Alle pannen moesten eraf. Met de steigers rond de kerk pakken we ook de muren en het schilderwerk aan.” Het dak telt ongeveer 12.000 pannen op ruim 700 vierkante meter. Middeljans: “Omdat het een rijksmonument is, heb je gekwalificeerde mensen nodig. Totale kosten: zo’n 400.000 euro.”
De dakpannenactie was bedoeld om slechts een deel van de kosten te dekken. “Belangrijker is dat we relaties hebben gelegd. Tijdens de verkoop van de pannen konden mensen hun verhaal doen.”
(Tekst gaat verder onder de foto)
Van links naar rechts: Annette Boon, Gert Middeljans en Marja Westra
Een boodschap die blijft liggen
Het idee kwam van Annette Boon. “Ik woon al bijna veertig jaar in Krommenie, maar was nog nooit in de kerk geweest.” Via het maken van een dronefilm over de dakrestauratie kwam ze in contact met de gemeente. Vanuit haar commerciële achtergrond dacht ze mee. “Wat willen jullie eigenlijk bereiken? Ik hoorde hun plannen en gaf mijn visie. Zo hebben we het breder getrokken, ook voor niet-kerkelijke mensen.”
De uitvoering bleef eenvoudig. Middeljans: “We hebben 700 pannen laten komen en aangeboden op braderieën en feestelijke dagen in ons dorp. Mensen konden er een boodschap op schrijven die heel lang op het dak blijft liggen.” De teksten verrasten de voorzitter. “Van een geboortedatum met een naam tot ‘Hoog en droog’. En: ‘Bouw op het verleden, zo bouw je een goede toekomst.’” Ook kinderen deden mee, vertelt Maria Westra, ouderling communicatie. “Er waren zelfs kindertekeningen, om hun eigen toekomst vast te leggen.” Westra herinnert zich een deelnemer die een overleden familielid herdacht. “Iedereen gaf er op zijn eigen manier invulling aan.” Via familie bereikte de actie ook mensen ver weg. Middeljans: “We hebben teksten uit Zuid-Afrika, Nieuw-Zeeland en Australië.”
“We hadden namen van vroegere bouwers in de balken gezien”, vertelt Middeljans. “Daar bouwden wij op voort door te zeggen: over tweehonderd, driehonderd jaar ligt misschien jouw boodschap hier nog. Dat sprak mensen aan.”
Wie niet wist wat te schrijven, kreeg een suggestie of een gesprek. Middeljans vroeg een vluchteling uit Armenië: “Zou je in jouw taal hier vrede op willen schrijven?” Een boekje over de actie gaf deelnemers een tastbare herinnering.
(Tekst gaat verder onder de foto)
De kerk blijkt van het hele dorp
“De opbrengst zou rond de één procent van de verwachte kosten worden”, zegt Middeljans. “Door de gesprekken, de verbinding en het enthousiasme heeft het veel meer opgebracht in immateriële zin dan in materiële zin.”
Op de braderie kwamen herinneringen los. “Mijn vader kwam hier. Of: ik kwam hier als kleinkind. Soms kun je vragen: waarom kom je niet meer? Wat is er gebeurd? Dat zijn mooie gesprekken.” Die ontmoetingen veranderden ook Middeljans’ eigen blik op het gebouw. “Die kerk blijkt dus van het hele dorp te zijn. Wij dachten dat wij de eigenaar waren. Maar die is van het hele dorp. Mensen hebben er veel voor over om het zo te laten.”
De gemeente zoekt ook andere gebruikers voor de kerk. “Met onze krimpende gemeente kunnen we zo’n groot gebouw niet meer alleen houden”, zegt Middeljans. “We zouden een grote kans laten liggen als we niet meer mensen bij vrijwilligerswerk betrokken.”
Van de gesponsorde dakpannen kwam 68 procent voor rekening van mensen van buiten de kerk. Zoveel deelname van niet kerkelijk betrokken dorpsgenoten had Westra wel heel erg gehoopt: “We hebben het juist op de braderie gedaan en in de lokale pers gepromoot.”
(Tekst gaat verder onder de foto)
Beschreven dakpannen liggen te wachten om het dak op te gaan
(foto: Protestantse Gemeente Krommenie)
Een andere deur opendoen
Naast de website van de kerkelijke gemeente kwam er een website over de Nicolaaskerk zelf. “We trekken die twee dingen uit elkaar”, vertelt Westra. “Daarnaast gebruiken we Facebook en Instagram. We hebben nu goede relaties met de lokale krant, waar we onze initiatieven kunnen promoten.”
Soms hielp een kleine ingreep. Westra: “De voordeur openzetten is eigenlijk drempelverhogend. We hebben aan de zijkant twee deurtjes. Die staan nu open, waardoor dorpsbewoners veel makkelijker binnenkomen. Bijzonder, hoe dat werkt.”
Een blik van buiten geeft nieuwe energie, merkt Westra. “Je kijkt zelf ook anders naar je gebouw.” Voor Boon telt vooral het gesprek. “Juist in deze periode van polarisatie vind ik het belangrijk dat mensen in gesprek komen.”
Maar een frisse blik alleen is niet genoeg: iemand moet het idee ook uitvoeren. Middeljans: “Het is belangrijk dat je niet alleen een goed idee hebt, maar ook mensen die dat snel om kunnen bouwen. Wij hebben de enorme bof gehad dat Annette met ons meedeed. Zij heeft dat snel kunnen omzetten in banners, folders, QR-codes en berichten in de media.”
Die vaart werkte aanstekelijk. “Dat heeft heel veel mensen aangesproken. Ook vrijwilligers om ons heen, die zeiden: daar wil ik aan bijdragen”, vertelt Middeljans. Zijn advies aan andere kerkrentmeesters: “Beperk jezelf niet vooraf. Zoek maatschappelijk in de breedte naar mensen die hier ervaring mee hebben en dat ook kunnen omzetten in daden.”
"Beperk jezelf niet vooraf. Zoek in de breedte naar mensen die ervaring hebben en het kunnen omzetten naar daden." Gert Middeljans
Iedereen mocht meedoen
Vijf euro was een bewuste keuze. “Ik denk dat we ook 700 pannen voor tien euro of nog meer hadden kunnen verkopen. Maar dit is laagdrempelig”, zegt Middeljans. Soms was ook vijf euro te veel. “Er zijn mensen geweest die zeiden: ik zou graag mee willen doen, maar ik kan me dat niet veroorloven. Dan zei ik: dan schenk ik je die. Zeg maar wat je erop wilt hebben, dan betaal ik dat zelf.” De reactie bleef hem bij. “Dan zag je de dankbaarheid van die mensen: mag ik meedoen? Ik tel dus ook mee. Dat is heel mooi om te zien.” Anderen wilden juist tien dakpannen tegelijk sponsoren. Westra zag ook ouders die voor ieder kind een eigen pan wilden. “Dat kon door dat lage bedrag, waardoor het toegankelijk was om mee te doen.”
Voor Middeljans zit daar een belangrijke verklaring voor het succes. “Mensen konden hun boodschap kwijt. Ze hebben de kerk gezien als iets totaal anders dan ze gewend waren. Ze konden hun dankbaarheid en hun betrokkenheid uitspreken op deze manier.”
"Er heerst een positieve sfeer die uitnodigt om mee te doen" Marja Westra
Geldwerving begint bij relaties
De actie leverde niet alleen nieuwe contacten op, maar ook mensen die opnieuw willen meedoen. “Mensen die wat verder van de kerk af zijn komen te staan, voelen zich ook weer betrokken en willen zich weer inzetten”, zegt Westra. “Er heerst een positieve sfeer die uitnodigt om mee te doen.”
Dat vraagt wel om een vervolg, benadrukt Middeljans. “We moeten beter worden in het aantrekken van niet-kerkelijke vrijwilligers en het onderhouden van die contacten. Er zijn heel veel mensen die iets willen doen. Als het op korte termijn een eenvoudig project is, willen ze meehelpen.”
Ook ondernemers wil de gemeente nauwer betrekken. Tegelijk moet het gesprek binnen de gemeente doorgaan over het delen van de kerk met anderen. Middeljans: “Zorg ervoor dat de communicatie twee kanten op gaat. Nodig ook intern in je eigen kerkenraad uit tot de dialoog: wat kan en wat kan niet? En denk goed na over het onderhoud van de relatie die je aan het opbouwen bent.”
Zijn belangrijkste les: “Bouw aan die samenwerking en aan het netwerk buiten. Breid dat uit. Wij zijn verrast door de veelheid aan ideeën, suggesties, kennis en kunde die daarmee wordt geactiveerd.”
Westra sluit zich daarbij aan. Juist iemand als Annette Boon, die niet vanuit de kerkelijke gemeente naar het gebouw kijkt, maakt verschil. “Die kan daar op een heel frisse en andere manier naar kijken dan zoals wij het op zondag of door de week gebruiken. Ga op zoek naar die kennis, of die ergens in het dorp is of in de stad. En gebruik die.”
De Protestantse Gemeente Krommenie krijgt de VKB-Marsh Award 2026 uitgereikt door juryvoorzitter Gerben van Dijk (links) en Allard Bolland (jurylid namens Marsh)