‘Wat heb jíj nodig om verder te komen?’
Het nieuwe jaar vraagt om vooruitkijken, om moed en om vertrouwen. En dat alles in een sterk veranderend maatschappelijk en kerkelijk landschap vol met onzekerheden en negatieve scenario’s. Tijdens onze nieuwjaarsbijeenkomst op donderdag 15 januari in Doorn lanceerde directeur Joost Schelling daarom het VKB-jaarthema ‘Samen sterk voor de toekomst’. Hierbij ligt een bijzondere focus op een vitaal en aantrekkelijk werkklimaat in de kerk. In dit artikel delen we zijn boodschap voor 2026.
Waarom deze focus? De cijfers spreken voor zich. Er komt een vergrijzing met een uitstroom van bijna 50% aan de komende tien jaar. Als we in 2030 voldoende vitale werkers in de kerk willen hebben, dan moeten we ons nu sterk maken. Niet morgen, niet over een jaar, maar nu. Voorafgaand aan de nieuwjaarsbijeenkomst was er een expertmeeting met veel belangrijke landelijke en classicale partners. Hieruit werd één ding glashelder: de urgentie is groot, maar ook de bereidheid om hierin samen stappen te zetten.
Van slopend naar dragend
Eén uitspraak van een predikant tijdens de expertmeeting raakte velen: “In de ene gemeente kreeg ik te maken met een kader dat mij sloopte, in de andere gemeente had ik een kader dat mij droeg.” Dit contrast tussen slopend en dragend raakt de kern. Werkers in de kerk – predikanten, kerkelijk werkers, medewerkers kerkelijk bureau – verdienen een omgeving die hen draagt, in plaats van hen uitput. Een werkplek waar ruimte is voor roeping, voor groei, voor vreugde in het werk. Bevlogenheid (of misschien wel be-Geest-ering) is een beproefde factor gebleken. Hoe voorkom je dat deze wordt uitgedoofd? En hoe creëren we zo’n dragend kader van vrijwillige bestuurders? Door te investeren in wat echt telt: échte aandacht voor elkaar, meer samenwerking en collegialiteit binnen heldere kaders. Het vraagt dat we uit onze isolatie stappen en de samenwerking opzoeken – regionaal, classis-breed, over gemeentegrenzen heen. Want niemand hoeft het alleen te doen, en samen zijn we sterker.
De kracht van één vraag
De expertmeeting leverde ook een simpele maar krachtige vraag op, die we dit jaar regelmatig en herhaaldelijk moeten stellen aan elkaar: “Wat heb jij nodig om verder te komen?” Geen vraag vanuit controle of achterdocht, maar vanuit oprechte zorg en interesse, gericht op welbevinden en geestelijke groei. Deze vraag opent deuren en geeft ruimte aan kwetsbaarheid.
Dat brengt mij bij het fundament: vertrouwen. Er wordt gevraagd om een cultuur van meer vertrouwen – in lokale initiatieven, in de deskundigheid van besturen, in de passie van werknemers. Vertrouwen is het Griekse woord pistis, hetzelfde woord dat we vertalen met geloof. Dat is geen toeval. Vertrouwen en geloof zijn onlosmakelijk verbonden. Als we investeren in een cultuur van vertrouwen, investeren we tegelijk in vitale vindplaatsen van geloof, hoop en liefde.
Praktisch aan de slag
Dit jaar helpen wij je om concrete stappen te zetten: informeren over goed werkgeverschap, structureren van gesprekken tussen besturen en werkers, en signaleren wanneer de basis op orde is. We bieden scholing, faciliteren uitwisseling en blijven dicht bij de praktijk. Want de basis moet kloppen: heldere afspraken, waardering, ruimte voor ontwikkeling, eerlijke gesprekken.
We weten dat er grote vraagstukken liggen – rond mobiliteit, regionale organisatie om de krimp het hoofd te bieden en waarderende taakverdeling tussen de werkers. Maar we weten ook dat er kleine stappen zijn die nu gezet kunnen worden, zonder dat daar eerst een grote landelijke beslissing voor nodig is. Die kleine stappen tellen. Samen vormen ze een beweging.
De gemeente als vindplaats
Uiteindelijk gaat het om meer dan structuren en beleid. Het gaat om gemeenten als vitale vindplaatsen waar mensen Gods liefde ervaren, waar hoop opbloeit en waar geloof wordt gevoed. Dat gebeurt niet zonder vitale werkers die zelf gedragen worden.
Laten we ons daarom in 2026 samen sterk maken voor de toekomst. Door te investeren in vertrouwen, door elkaar de vraag te stellen wat nodig is, door van slopende naar dragende kaders te bewegen. Zo bouwen we niet alleen aan een aantrekkelijk werkklimaat, maar aan een kerk die uitnodigt, inspireert en hoopvol de toekomst tegemoet gaat.
Op een hoopvol en vertrouwenwekkend 2026 – een beetje tegen de stroom in – dan zijn we samen sterk voor de toekomst!
Joost Schelling