Inspirerende bijeenkomst vol creativiteit, lef en omdenken
Hoe kun je bij toekomstige bestemmingen van het kerkgebouw de volgende generatie als uitgangspunt nemen? Tijdens het congres op de kerkenbeurs gaven maar liefst zeven sprekers op eigen wijze antwoord op deze vraag.
VKB Kerkrentmeesters organiseerde het congres, met als titel ‘Het kerkgebouw van de volgende generatie’ samen met kerkverzekeraar Donatus. In de inleiding, verzorgd door Eric van Grieken van Donatus gingen de registers al meteen open. Hij legde de deelnemers een aantal prangende vragen voor: “Hoe betrek je jongeren, maar ook de plaatselijke gemeenschap (met ondernemers, sociaal-culturele organisaties, onderwijs) bij de mogelijkheden die een kerkgebouw biedt?” Juist jongeren zijn volgens Van Grieken gebaat bij het voortbestaan van een kerkgebouw. Velen, ook niet-gelovigen, vinden in deze hectische maatschappij in een kerkgebouw rust en stilte, wat aanzet tot nadenken en zingeving. Hij riep geloofsgemeenschappen ook op zich open te stellen voor nieuwe invalshoeken.
Van clubhuis naar ontmoetingsplek
Jan Martijn Abrahamse lector aan de CHE nam het stokje over en deelde het inzicht dat is opgedaan in een recent onderzoek: veel mensen zien kerkgebouw als clubhuis van een club waar ze geen lid van zijn. Als gevolg daarvan ziet het grootste deel van de mensen vindt dat onderhoud kerken taak is van club zelf. Opvallend is dat jongere generaties hierin wat afwijken van oudere generaties. Zij zien dit meer als een landelijke, nationale verantwoordelijkheid. Tot slot wees hij op het gebrek aan theologie van de plaats (het kerkgebouw). Er is ook weinig visie die erop wijst dat het een gedeelde huiskamer is. Dat vraagt een verschuiving in denken, een nieuwe oriëntatie: van clubhuis naar ontmoeting met de samenleving.
Meer diversiteit en samenwerking
Petra de Nooij van HUB Den Haag bracht het perspectief van migrantenkerken, internationale gemeenschappen en pioniersplekken in. Zij zijn op zoek naar geschikte locaties voor hun vieringen. Alleen in Den Haag al zijn meer dan dertig gemeenschappen zoekende naar ruimte voor hun kerk. Hebben ‘we’ als kerken en samenleving wel door dat er inmiddels tussen de één en anderhalf miljoen christenen met een migratieachtergrond in Nederland zijn. Zij hield dan ook een pleidooi voor meer diversiteit en samenwerking via de bestaande netwerken als SKIN, PIKU en HUB den Haag.
Invoegen in een bestaande kerk
In Rotterdam wordt aan ‘kerkplanting’ gedaan en wordt er door Noorderlicht op meerdere plekken een nieuwe kerk gesticht naast een bestaande geloofsgemeenschap in een bestaand kerkgebouw. Niels de Jong, voorganger gaf een overzicht van de groei in de verschillende gemeenschappen en de rol die het kerkgebouw daarin speelt. Noorderlicht telt grote aantallen twintigers en dertigers, maar kiest bewust om in bestaande kerkgebouwen hun gemeente op te bouwen en uit te breiden met een open houding naar de omgeving en de tijd(sgeest).
Take me to church
Na deze perspectieven uit de randstad bracht Inge Basteleur van Groninger Kerken een heel ander perspectief in. Hoe ga je om met het vraagstuk van het kerkgebouw van de volgende generatie in de context van een dorp in een krimpregio? Zij deelde haar ervaringen en inzichten vanuit een erfgoedperspectief en enkele educatieve projecten van Groninger Kerken. In het bijzonder Take me to Church trok de aandacht, waarbij de bezoekers de indringende vraag voorgelegd kregen of ze de sleutels van hun kerkgebouw zouden durven overdragen aan een groep jongeren. Een aantal kerken in Groningen is deze uitdaging wél aangegaan.
Deze ‘out of the box’-ideeën om nieuwe generaties te betrekken bij vraagstukken van de kerk zijn nog geen gemeengoed onder kerkrentmeesters, zo bleek uit het panelgesprek waarbij ook de zaal betrokken werd. Het vraagt een andere verwachting dan dat jonge generaties de kerk kunnen laten voortbestaan op de huidige manier. Dat is spannend, het vraagt creativiteit en lef.
Huis met Impact
De discussie werd onderbroken voor een inspirerend intermezzo van Huis met Impact. Met gitaar en zang verhaalden ze als moderne troubadours het avontuur dat ze aangingen in hun afstudeerperiode. Ze renoveerden een huis in Italië en stellen het nu gratis ter beschikking aan mensen die om wat voor reden dan ook door een mogelijk periode heengaan. Tijdens hun verblijf knapten ze niet alleen een vakantiewoning op. Ze werden ook onderdeel van de lokale community, die hun plannen aanvankelijk met een gepaste terughoudendheid hadden benaderd. Kunnen ze iets vergelijkbaars in Nederland realiseren in-en rond een kerkgebouw?
Als VKB kijken we terug op een inspirerende ochtend en een aangename samenwerking met Kerkenbeurs-organisator Helderblauw en Donatus om dit congres te realiseren.
Podcast ‘De toekomst van je kerkgebouw’
Wil je meer weten over de vraag hoe je werkt aan een vruchtbare toekomst van je kerkgebouw? Luister dan naar onze podcast ‘De toekomst van je kerkgebouw’.
Deze negendelige serie is een gezamenlijk initiatief van Donatus verzekeringen, de VKB, Re-Kerk en de Reformatorische Omroep.